U bent hier: Home / Geschiedenis van Kulak

Geschiedenis van Kulak

Het relaas van een West-Vlaamse campus

inhoud

  1. Hoe het begon - het prille begin van de campus
  2. Kortrijk als campus - studenten en personeel verspreid over Kortrijk
  3. Studeren in Zuid-West-Vlaamse velden - expansie van het studieaanbod​​
  4. Onderzoek
  5. Postacademische vorming
  6. Kulak nu  

Hoe het begon

Op 12 oktober 1965 trekt voor het eerst de academische stoet over de Kortrijkse Grote Markt. Enkele maanden tevoren, op 9 april 1965, werd de wet goedgekeurd die de oprichting van kandidaturen te Kortrijk mogelijk maakte. De faculteit van de Letteren en Wijsbegeerte wordt als eerste opgericht en kondigt zo het bescheiden begin aan van onze campus. Binnen die faculteit worden zes studierichtingen opgericht: wijsbegeerte, geschiedenis, klassieke filologie, Romaanse filologie, Germaanse filologie en rechten. Zo ontstond ‘de oudste universiteit van West-Vlaanderen’.

Het eerste academiejaar van 1965-1966 kende 175 ingeschreven studenten. Samen met een groep van jonge docenten en professoren, allen pendelend, vormden zij het eerste universitair front in West-Vlaanderen. Dat de Kulak-student zijn campus een warm hart toedraagt, getuigt al van het prille begin. Zo waren het de studenten die hun universiteit met de naam 'Kulak' doopten. Een letterwoord dat staat voor: Katholieke Universiteit Leuven Afdeling Kortrijk.

De basis voor een intens universitair leven werd meteen gelegd door de toenmalige Prodecaan prof. P. Gorissen. Als hoofdbibliothecaris was ook hij verantwoordelijk voor de grondslag van onze campusbibliotheek die in het jaar 2016, naast andere faciliteiten, grondig werd vernieuwd.

 

Ingang Hal A

Kortrijk als campus

Kulak bracht zijn eerste dagen niet door in de vier statige gebouwen tussen de velden waarmee we vandaag vertrouwd zijn. De eigen gebouwen waren in die tijd nog niet beschikbaar. In het gastvrije Vormingsinstituut voor K.M.O. vonden de faculteit en de bibliotheek hun onderkomen. Al snel bleek het Vormingsinstituut, die ook zelf  professionele beroepsopleidingen doceerde, iets te krap. In 1967 voltooide men daarom voor de nieuwe Kulak-studenten een tijdelijke aula voor 400 man.  De meisjesstudenten vestigden zich in een gloednieuw studentenverblijf op de campus van de voormalige Katho, zodat zij geen kot hoefden te zoeken op de private markt.

Het eerste studentensecretariaat opereerde vanuit een herenhuis midden in het Kortrijkse centrum in de Koning Albertstraat. Ook het eerste studentenpresidium, een vaste waarde binnen het universitair leven van Kulak, zag het licht onder leiding van de rechtsstudent Jan Callens. Al van bij het begin zorgde de dynamische groep van studenten voor een hechte groepsgeest en een studentikoze sfeer. Het is die diepgewortelde animo die we jaarlijks zien terugkeren bij onze studenten.

 

Studeren in Zuid-West-Vlaamse velden

Tussen 1968 en 1975 rezen de meeste gebouwen van de Campus Kulak uit de grond. In die periode ontwikkelt de campus ook zijn huidige structuur. Men start met het ontkoppelen van de studierichting rechten uit de Faculteit Letteren en integreert het in de Faculteit Rechtsgeleerdheid. Daarna worden ook kandidaturen in de geneeskunde, biologie, wiskunde, natuurkunde en scheikunde (met inbegrip van een optie farmaceutische wetenschappen) op de campus ingericht. De universiteit krijgt vanaf dan de officiële naam: KU Leuven Campus Kortrijk, al blijft Kulak de gangbare benaming.

Het studieaanbod breidde in de loop der jaren nog verder uit. In 1991 werd ook  toegepaste economische wetenschappen (TEW) één van de mogelijke richtingen die men aan Kulak kon volgen (dit programma werd toen in samenwerking met het toenmalige Ufsia ingericht) en in september 1999 werd ook de nieuwe opleiding biomdische wetenschappen aan het rijtje van opleidingen toegevoegd. In oktober 2004 werd de studierichting wijsbegeerte ingeruild voor onderwijskunde. Onderwijskunde was een geheel nieuwe richting die aansloot bij het studiegebied van de psychologische en pedagogische wetenschappen (en ook naar beide opleidingen doorstroommogelijkheden voorzag). Ook het aantal  doorstroomopties naar opleidingen in Leuven groeide verder. Zo werd het ook mogelijk de opties handelsingenieur, handelsingenieur in de beleidsinformatica,  ingenieurswetenschappen, bio-ingenieurswetenschappen en biochemie en -technologie aan Kulak te volgen. Enkele jaren terug kwamen er ook enkele doorstroomopties binnen de Faculteit Lettteren bij:  politieke wetenschappen,  communicatiewetenschappen en toegepaste taalkunde.  

Door de steeds toenemende inschrijvingen was het ook noodzakelijk om nieuwe residenties te voorzien. Het Studentenhuis werd vanaf 1970 in gebruik genomen en enige tijd later wordt het Universitair Meisjescentrum (later omgedoopt tot de Groene Mote) geopend. In 1983 begon men aan de bouw van het Studentendorp dat ook vandaag nog deel uitmaakt van onze residenties. In het midden van de jaren  2000 bouwde men de derde residentie voor studenten, de Corona. Sinds het academiejaar 2016-2017 maakt men gebruik van een nieuwe residentie, Spoelberg. De Groene Mote wordt sindsdien niet meer gebruikt.

 

 

Onderzoek

Lang was onderwijs de grootste prioriteit aan Kulak. Tijdens de beginjaren in 1965 had onderzoek nog geen voorkeur, toch betekende dat niet dat Kulakdocenten en assistenten er geen oog voor hadden. De locatie van de campus vormde de voornaamste rem voor onderzoek. Men vond het te ver weg van het intellectuele centrum Leuven. De situatie was niet ideaal, maar niet onmogelijk. Het ijltempo waarmee aan de uit- en opbouw van onderzoeksfaciliteiten zoals een bibliotheek en laboratoria werd gewerkt, stemde alvast hoopvol.

Vanaf  de  jaren 80 nam de belangstelling voor de regionale inbedding van wetenschappelijk onderzoek langzaam maar zeker toe. Aan de KU Leuven viel een nieuwe wind te merken: de Leuvense universiteit ontwikkelde zich tot een competitief bedrijf met een hoge prestatiegerichtheid. Kulak had het niet gemakkelijk zich aan te passen aan de verschuiving van universitaire prioriteiten. Nochtans was onderzoek niet helemaal afwezig op de Kortrijkse campus: in het Interdisciplinair Research Centrum werkten academici van de facultaire groepen Geneeskunde en Wetenschappen aan gezamenlijke onderzoeksprojecten. De klemtoonverschuiving van onderwijs naar onderzoek was echter onomkeerbaar en frequenter kwam ook de vraag wat Kulak binnen het wetenschappelijk onderzoek, en daardoor indirect op economisch vlak, kon betekenen. Mede door al deze factoren kende het onderzoek aan Kulak vanaf het midden van de jaren 2000 een explosieve groei. Tegenwoordig geniet Kulak een sterke positie als onderzoeksinstelling. Getuige daarvan zijn de vele onderzoeksgroepen die er momenteel actief zijn.

Postacademische vorming

Zoals andere universiteiten speelden ook KU Leuven en Kulak in de jaren 1970 in op de vraag naar universitaire her- en bijscholingsmogelijkheden voor een hoogopgeleid en werkend publiek. Het bisdom Brugge had in 1974 enkele West-Vlaamse initiatieven op het terrein van de bijscholing van leerkrachten bijeengebracht in het Eekhoutcentrum. Via toenmalig campusrector Guido Maertens had het Eekhoutcentrum al sinds het prille begin contacten met Kulak. In 1976 werden deze contacten geformaliseerd. De samenwerking had voor beide partijen voordelen. Kulak verwierf zo een plaats in de sector van de permanente vorming en profiteerde van de ervaring van het Eekhoutcentrum. Het Eekhoutcentrum kon op zijn beurt zich professioneler en breder gaan profileren in de regio.

De interesse van de campusrector voor postuniversitaire vorming was zo groot, dat hij in 1976 mee zijn schouders zette onder de oprichting van een Centrum Hoger Onderwijs (CHO) in Brugge. De verstandhouding met de KU Leuven stelde het Postuniversitair Centrum - Centrum Hoger Onderwijs (PUC-CHO), zoals de naam sinds 1985 luidde, in staat zich nadrukkelijk te profileren als centrum voor navorming 'op universitair niveau'. De verschillende activiteiten, zoals avondlezingen en studiedagen, werden onder andere op en rond Kulak ingericht. Uiteindelijk werd ook de relatie tussen het PUC-CHO en Kulak in het midden van de jaren 1990 geformaliseerd door een decreet van de Vlaamse Overheid dat bepaalde dat enkel universitaire instellingen nog postuniversitaire vorming mochten aanbieden. Het Postuniversitair Centrum kende een verregaande juridische en financiële integratie in Kulak onder de noemer 'Dienst Postacademische Vorming', maar bleef niettemin vrij autonoom werken.

Kulak nu

Kulak zag in zijn 50 jarig bestaan al heel wat veranderen, zowel in zijn ruimtelijke ordening als in de interne structuur. De oorspronkelijke inspiratie echter voer onveranderd met de jaren mee: kwaliteit bieden op een hoog niveau, maar dan zo menselijk en zo toegankelijk mogelijk. Heden kunnen we die leuze ook delen met studenten en academici van over de hele wereld. Onze internationale en nationale banden proberen we dag op dag te versterken. Ook in de regio zetten we sterk in op universitaire activiteit en aanwezigheid. Met het nieuwe gebouw van Campus Brugge werd verder geschreven aan het West-Vlaamse verhaal van KU Leuven. Het is dan ook evident dat er een nauwe samenwerking bestaat tussen Oostende, Brugge en Kulak. De opleidingen in Oostende en Brugge streven immers dezelfde pedagogische en didactische perspectieven na als onze campus. Al meer dan 50 lentes vestigt Kulak zich op West-Vlaamse bodem en wist het zo uit te groeien tot volwaardig deel van de universitaire gemeenschap. Kulak vandaag focust op onderzoek, onderwijs en maatschappelijke dienstverlening. 

 

  • Uit: K.U. Leuven Campus Kortrijk van Edith Cardoen i.s.w. met Henri Vandermoere en Frank Baert ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan Kulak
  • Uit: Toga’s voor ’t Hoge. Geschiedenis van de Leuvense Universiteit in Kortrijk van Saartje Vanden Borre ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan Kulak