Keuren en statuten van Meulebeke

Ed. J.Monballyu

in: J. Monballyu, Een dorpskeure te Meulebeke, Biekorf, 77 (1977), 257-276.

p. 265

DIT NAERVOLGHENDE ZYN DE KUEREN ENDE STATUTEN ENDE VREDE VAN HALFMAERTE

[1] Eerst dan niement wie hy zy en draghe up de heerlichede van Muelenbeke by daghe ofte by nachte eeneghe verboden wapene als cante peden, brammessen, praessche messen, booghen met ghescutte, hamers, ghelavien, handthaecxen, loodclompen, ghemaecte verboden stocken, hooftwapene ende alle manieren van wapenen die binnen den lande van Vlaendren van der K.Mt weghe verboden staen. Zo wie bevonden wert der contrarien doende, dat es de boete van IIJ s. parisis ende de wapene van dien sheeren wille.

[2] Item dat niement wie hy zy van nu voortan en herberghe truanten noch truanteghen oudt zynde boven de XV jaeren ende beneden de LX jaeren, het en zy dat zy openbaer nootzinnen hebben, dat zy huer broot niet winnen en moghen ende die vertooghende den heere ende wie dat ze anders herberghede, dat wert up de boete van XX s. parisis alzo dickent als hy bevonden wert. Van desen article zo mach een dienare den weerdt ofte weerdinne calengieren ende voort by zynen eede van diere gheloove hebben.

[3] Item dat niement herberghen en zal vrauwen van levene meer dan lydende eenen nacht up de boete van XX s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal, hierof den dienare gheloove hebbende by zynen eede.

[4] Item dat niement dobbelspel en houde by daghe up de boete van X s. parisis ende by nachte up de boete van XX s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal, ende diet doet elc van ghelycken.

p. 266

[5] Item zo wie dat speelt met teerlinghen, uutghedaen tverkeerspel, boven den verbode van den heere by costumen, ende den weert in wiens huus dat gheviele inschelicx, zal boeten III s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[6] Item dat niement de bolle en werpe noch den bal en sla metter colve ende dat binnen de vier houcken van der plaetse up de boete van X s. parisis telcker reyse dat ghevalt.

[7] Item dat niement van nu voortan by nachte converseren gaen noch staen noch wandelen en zal hier te Muelenbeke binnen de vier houcken van der plaetse, te wetene datte maer tot den thien hueren van nu te halfmaerte tot Bamesse ende van Sinte-Baefsdaghe tot halfmaerte tot den neghen hueren, het en zy by nootzinnen ofte in bootscepen gaende met eender bernender keersse in zijn handt draghende, ende ooc uuteghedaen passanten, goede lieden die spade ofte late te peerde, te waghene ofte te voet ter plaetse toecommende ende zo wie bevonden wert der contrarien doende, ghevanghen zynde, zal boeten jeghens den heere telckerwarf XX s.parisis.

[8] Item dat van nu voortan hem elc verdraghe ende niement en vervoordere te zittene ofte te drinckene in eeneghe taveerne up de voors. heerlichede van Muelenbeke up sondaghen ofte heleghe daghen binnen der tyt van der hoogher messe ende vespere ende inschelicx van nu halfmaerte tot Sinte-Baefsdaghe snavens niet langhere te drinckene dan tot den thien hueren van den avende ende zo wie ofte wat persoone van wat state dat hy zy, oudt ofte jonc, der contrarien dede ende dies bevonden ende ghecalengiert worde by den bailliu scoutheetene ofte dienare, dat es elc van hemlieden up de boeten van X s. parisis ende den weert ende weerdinne XX s. parisis. Ende van Sinte-Baefsdaghe tot halfmaerte in den wintere maer tot den IX hueren elc drinckere, weert ofte weerdinne up ghelycke boete zo voors. es der contrarien doende, het en waeren vremde gasten, passanten duerrydende ofte logierende eenen nacht zonder meer. Ende waert by alzo dat den weert ofte weerdinne naer de voors. huere gheen bier meer trecken en wilde ende hemlieden oorlof gave ende zy niet rumen en wilden noch wech gaen, dat es up de gasten ofte drinckers ghecorrigiert te zyne by tytle van banne ofte anders ter discretie ende by vonnesse van den mannen van den hove naer tbevinct ende qualiteyt vanden faicte ende meshuse. Item indien tgheviele dat men den officier niet inlaten en wilde of dat zy ruumden van achtere, den weert ende weerdinne niet te min en verbuert de boete van XX s. parisis, ende elc drinckere byzondere X s. parisis ghelyc zy bevonden waeren zitten drinckende indien den officier can doen blycken dat zo es ende dat naer de voors. huere es.

[9] Item dat gheene herberghers noch taverniers huerlieder kinderen ofte mesnyeden en zullen laten roupen noch wincken noch gaen noch doen gaen jeghens de gasten, nemaer laten de gasten ryden ofte gaen daer zy willen ende wie der contrarien dede ofte bevonden waere doende ofte doen doende

p. 267

zal boeten IIJ L parisis alzo dickent als de heere bevinden zal.

[10] Item zo wat taverniers die dranc vercoopen daghelicx ende teekenen uutestekende ende den dranc ontsegghen daer men hemlieden ghelt ofte pant brinct die driemael beter es, die zal boeten X s. parisis alzo dickent als men tbevinden zal ende elc wie hy zal mueghen halen dranck metten heere om zyn ghelt ofte met pande ghelyc voors. es. Nemaer eyst by also dat partien hueren pant niet en lossen binnen den eersten XIIIJ daghen, zo mach de weert by den heere den pant vercoopen ende daeran zyn ghelt hebben, emmer partien wederkeerende dat de panden meer ghelden ende by aldien dat zy dranck ontsegghen ende partien bovendien commen metten heere ofte dienare, dan zullen zy telckent boeten XX s. parisis ende de dienare daerof gheloove hebben.

[ll] Item dat gheene brauwers hier up de heerlichede wie dat se zyn en vercoopen noch en zenden uut huerlieder huuse eeneghe smalle tonnen biers zy en houden XLVIIJ stoopen ende de amborghers tonnen LX stoopen ende dat up de boete van IIJ s. parisis telcken dat men der contrarien bevinden zal ende partie haerlieder scade te betalene.

[12] Item dat niement teekenen van wyne uutesteken en zal hy en hebben wyn te coope loopende up de boete van X s. parisis alzo dickent als men der contrarien bevinden zal.

[13] Item dat niement bier en vercoope in gheene jaechstouten, aven[t]spelen ofte ander trappelinghe die niet ghecostumeert en zyn bier te vercoopene by teekenen uute te stekene het en zy by consente van den heere up de boete van XX s. parisis alzo dickent als dit bevonden wert.

[14] Item dat niement wyn vercoopen en zal voor den tyt dat hy ghepresen zal zyn by den bailliu ende mannen up de boete van XX s. parisis altyts als men tbevinden zal.

[15] Item dat niement en brauwe wit bier ende en vercoope hoogher dan VIIJ d. parisis den stoop ende root bier wanen dat compt XIJ d. parisis up de boete van X s. parisis het en zy by consente van den heere.

[16] Item dat niement wyn noch bier hooghere en vercoope dan hy ghepresen staet ende ghefuert wert by den bailliu, ende mannen up de boete van IIJ s. parisis.

[17] Item dat alle bosteliers ende taveernehouders, backers, brauwers ende die cleene penewaerde by ghewichten ofte maten vercoopen huer goet, dat zy binnen derden daghe eerstcommende zullen heesschen ende halen de maten, ghewichten an den heer up de boete van IIJ s. parisis ende van dan voort alzo leveren ende uutgheven zonder eenichsins te minderene. Wie in ghebreke van desen [bevonden] wert zal boeten IIJ s. parisis, broot, maten ende ghewichten in sticken gesneden ende ghebroken.

[18] Item dat niement vleesch, visch noch harync en vercoope het en zy ghewardeert up de boete van X s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal ende dat de vleeschauwers ghehouden zullen zyn met hueren goede te bancke te zyne by sonneschyne ende verzoucken an de warderers huer goet ghewardeert te

p. 268

hebben up dat zy se ghevinden connen ende anders dat zy commen an den heere.

[19] Item dat niement mostaert, ysyl, sausse, galentyne, keersen noch gheendere penewaerde en vercoope onghewardeirt up de boete van X s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[20] Item dat niement een natuerlicke penewaerde en vercoope boven den verbode van den heere ofte warderers up de boete van XX s. parisis ende de penewaerde verbuert.

[21] Item dat van nu voordan gheen backers alzo langhe als zy de beste tarwe coopen om XXX s. parisis ofte min de rasiere gheen ander broot backen en zullen dan broot van vier miten, van XIJ miten ende van grooten up de boete van X s. parisis alzo dickent als men der contrarien bevinden zal.

[22] Item dat niement vleesch en blase up de boete van XX s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[23] Item dat niement wie hy zy onnatuerlic vleesch te bancke en bringhe omme vercoopen boven den ghebode van den heere ofte van den waerderers up de boete van IIJ s. parisis ende tvleesch verbuert, het en zy ter plaetse daer men hem bewysen zal ende dat by teekenen.

[24] Item dat gheen brauwers ofte hoppeniers hier binnen de vier houcken van der plaetsen gheen harsten staende onder tdack zy en zullen gheplaestert zyn van onder an de zylatte tot zes voeten boven den ha[r]ste telcker reyse dat men daerinne ghebrec vinden zal boeten XX s. parisis ende inschelicx van den caven bin der plaetsen.

[25] Item dat elc zyns selfs vier beware datter gheen grief of en comme, want uute wiens huuse dat eerst uuteslaende compt by quader waerden ende grief dede die wert ghebannen ute den lande ende heerlichede.

[26] Item dat niement binnen de vier houcken van der plaetse up eeneghen heert vier en make zonder mantele met eender pype uutgaende het en zy gbeplaestert boven den viere ende den heerde drie ghespannen ofte meer up de boete van XX s. parisis.

[27] Item als de heertstede ghescaut ende in boeten ghewyst wert ende de heere verbieden zal up dien heert eenich vier te makene totter tyt dat de zelve mantele ofte ghespannen gheplaestert zyn ende die ter contrarien dede die zal boeten IIJ s. parisis.

[28] Item dat elc zyn cave rumen zal ende up elcke heertstede binnen der plaetsen doen zyn een leedere wel ghesport VJ voeten boven den dake ofte meer ten van der plaetse watere ende een hoosvat up de boete van Vs. parisis alszo dickent alst de heere ghebieden zal. Ende van elcken artycl hierboven ghenoompt van dien in ghebreke wesende, alzo wel van den minsten als van den meesten van elcken article in de boete van V s. parisis.

[29] Item dat gheen hovens binnen de vier houcken van der plaetse, decsele van stroo up hebbende ofte ander decsele, en zal staen

p. 269

VJ voeten boven den ovene ofte meer up de boete van XX s. parisis telckerwarf.

[30] Item dat elc houde zyn ovens gheplaestert datter gheen hitte uute en comme dat scade doen mochte up de boete van XX s. parisis telckerwarf dat ment bevinden zal.

[31] Item volghende den voorgheboden van den jare LXVJ anclevende den leederen, heemers diemen heet seulen, dat elc dat onderhoude ende vulcomme zynen tacx alzo die ghesmaeldeelt was up de boete daertoe ghestelt. Elc voorzie hem voor scade. De heere zalt bezoucken ende doen onderhouden ende niement daerinne sparen.

[32] Item dat niement in ander lieden bogaert of lochtync en gae noch en comme scade doende by daghe het en waere by oorlove van dient toebehoort up de boete van drie ponden parisis.

[33] Item dat niement in ander lieden byganc en comme by nachte sonder consent van dient toebehoort up alzo zulcke punitie als de mannen redelic dyncken zal. Ende van desen es elc vanghere up tsyne; zyn kinderen of zyn mesnieden ende zullen gheloove hebben van den pryse up huerlieden eedt ende zullen den ghevanghen leveren ende bringhen ten heerewaert. Ende waert dat de ghevanghen ontquame ofte ontliepe, zulle inschelicx gheloove ooc daerof hebben.

[34] Item dat niement en comme wie hy zy by nachte onder de lieden weeghen omme te wetene wat men binnen den huuse doet oft zecht up ghebannen te zyne van der heerlichede.

[35] Item dat niement by daghe helpgheroup noch gheruchte en make het en zy hem van noode up ghebannen te zyne van der heerlichede.

[36] Item zo wie yement noodt dede dat hy helpgheroup maken moeste, die zal ghebannen werden uute der heerlichede van Muelenbeke ter discretie van den mannen van den hove naer de qualiteyt van den fayte.

[37] Item dat niemant en jaghe met spingieulhonden, aude kiekens ofte ander wilt by daghe ofte by nachte up de boete van IIJ s. parisis.

[38] Item dat niement en jaghe noch en partyssere by amoorze ofte anderssins noch ooc en voghele zonder tconsent van den heere up de boete van IIJ s. parisis ende tharnasch verbuert.

[39] Item dat niement en vissche in der lieden watere het en zy by hueringhe ofte by den wille van den ghonen diet watere toebehoort up de boete van IIJ L. parisis.

[40] Item wie bevonden wert dat hy costumelic vischt in der lieden watere ofte ander hiervooren verhaelt ende verboden staet, eyst by daghe ofte by nachte, dats up ghebannen te zyne van der heerlichede ter discretie van den mannen van den hove.

[41] Item dat niement ander lieden watre of en late van vivers ofte elders den lieden scade doende. Wie daerof bevonden wert, dat es up daerof ghepuniert te zyne ter ordonnancie van den mannen naer de groote van der mesdaet.

p. 270

[42] Item zo wie bevonden wert hout halende van ander lieden erve ende scade doende zal boeten X s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[43] Item zo wie bevonden wert hout ofte beloken thunen halende van ander lieden erve scade doende IJ s. parisis ofte meer, zal boeten IIJ s. parisis. Ende by nacht dat doende wert daeromme ghebannen uuter heerlichede voorseid.

[44] Item zo wie bevonden wert in der lieden vruchten, bosschen, meesschen ofte andere hau ende vruchten scade doende met zynen hantghedade ofte met zynen beesten IJ s. ofte meer updat partien claghen, zal ghehouden zyn haer scade te vergheldene ende den dienare die se vanct, eyst binnen de vier houcken van der plaetse voor zyn scut IJ s. parisis ende buuten der plaetse V s. parisis ende den heere van boeten XX s. parisis ende van dezen zal den dienaere gheloove hebben by zynen eede.

[45] Item dat niement en ougste up der lieden lant noch zyne kinderen en late ougsten voor anderstont dat de vruchten van den ackere zyn, het en zy dan by consente van dien de vruchten toebehoorende up de boete van V s. parisis. Ende de boete zal men halen up de vadre ende moedere ent kinderen zyn.

[46] Item zo wie wettelic bevonden wert ackerscade doende by costumen, dat es ghebannen tzyne uuter heerlichede ter discretie van den mannen.

[47] Item dat niement zyn beesten en late gaen up tkerckhof up de boete van X s. parisis, ende ooc dat niement den bal en sla noch ander spel en spele up voors. kerckhof up de boete van XX s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal. Ende dedent eeneghe jonghe kinderen, men zal de boete halen van vadere ofte moeder van hemlieden of die se houden in gouvernemente

[48] Item zo wanneer yements beesten ghevanghen werden by clachte van partien ende zy huer beesten niet en halen noch lossen en wilden, zo zal den heere die moghen ghebieden up den eersten sondach naerdat se ghevanghen werden die te vercoopene by verhooghynghe metter keersse naer tkerckghebot, wel verstaende partien wederkeeren dat zy meer ghelden dan voors. es.

[49] Item zo wiens beesten werden ghevanghen scade doende zal boeten X s. parisis over de boete ende scut IJ s. parisis. Ende van ackerscade mach elc vanghen up tzyne ende bringhen tghescut ten heerewaert.

[50] Item zo wie ander scade doet met zynen hoendren in vruchten of in lochtinghen zal boeten X s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[51] Item dat niement zyn coeyen houde in de straten jeghens der lieder landt anders dan duerdrivende noch vuerhenden en snyden up de boete van IJ s. elc hooft. Ende ele es vanghere jeghens tzyne alzo vooren verclaerst es.

[52] Item dat elc zyn zwynen ringhen zal binnen derden daghe ende zo wiens zwynen buuten zyn hove bevonden werden ongherinct zal boeten voor elc zwyn IJ s. alzo dickent als ment bevinden zal; ende een dienare mach de calaengne doen ter kennesse van lieden ende inschelicx wie dat se vint up tzyne

p. 271

scade doende; ende men zal boeten halen an de ghene die se toebehooren.

[53] Item dat niement zyn zwynen een houde dan up tzyne up de boete van X s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal; ende den dienare werdes ghelooft up zynen eedt.

[54] Item zo wie dat Sint-Anthonis ofte Sinte-Corneliszwynen hout, dat hy bellen ofte teekenen daeran hanghen zal up de boete van X s. parisis.

[55] Item dat niement gheeten houden zal dan up tzyne met scapen noch met andere beesten gaende. Ende updat bevonden wert men zal voor elc hooft boeten X s. parisis alzo dickent als ment bevindt.

[56] Item dat niement gansen en houde dan up tsyne up de boete van IJ s. parisis van elcker gans ende dat alzo dickent alst bevonden wert.

[57] Item dat elc zyn honden uuter warande wachte ende daer myns heeren conynen verkeeren up de boete van XX s. parisis ende up de vrientscepe van den heere ende dat partien daerof gheadverteert waere van den heere ofte zyn dienaers.

[58] Item dat niement eeneghe honden met zynen beesten en zal houden up de voors. warande ofte daerover driven het en zy dat hy se in coppelen ofte in anderen banden leede dat zy gheen scade daerin en doen, telckerwaerf up de boete van XX s. parisis.

[59] Item dat niement zynen lyt en make in persoone ofte met zynen beesten duer de voors. warande, noch en spele noch en schiete in de zelve warande ende wie bevonden wert, hetzy man ofte wyf, zal boeten telckerwarf V s. parisis ende zynt kinderen, men zal de boete halen an vadere ofte moedere ende de dienare wert hierof ghelooft.

[60] Item dat niemant eeneghe vulnesse, hoedanich die zy, en werpe noch en late werpen van zynen kinderen ofte mesnieden van vissche ofte van vleessche ofte van andere waere die roke gheeft, up dertich voeten van den kerckhove ofte der straten up de boete van IIJ s. parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[61] Item dat niemant wissen, theen noch banderoeden ofte peertsen en lese die ghewassen zyn elders dan up tzyne andere lieden scade doende IJ s. parisis ofte meer up de boete van IIJ s. parisis ende partien huerlieden scade vergolden.

[62] Item dat niement en ontisse der lieden kinderen ofte mesnieden dat daerby de kinderen ofte mesnieden ghescoffiert mochten werden ofte scade nemen up ghebannen te zyne uuter heerlichede.

[63] Item dat niement ander lieden goet en doe bringhen by yemendt kinderen ofte mesniede scade doende V s. parisis ofte meer up ghebannen te zyne van der heerlichede; ende diet brochte zonde ghehouden zyn van den zelven ofte in zulcke punitie als de mannen redelic duncken zonde.

[64] Item dat niement palen en steke uute de line noch ten ackere het en zy by consente van den heere ende by partien up datter yement an ghelanct es up den ban.

[65] Item dat niement eeneghe pootstaken ofte andere troncken in

p. 272

anderlieden erve groeyende ontween en hauwe scade doende V s. parisis ofte meer up ghebannen te zyne ter ordonnancie van den mannen.

[66] Item dat niement eeneghe pootstaken noch plantstaken of andere troncken groeyende in anderlieden erve ontween en hauwe up de boete van IIJ lib. parisis.

[67] Item dat niement lenen noch brugghen en waere noch ontween en houwe ofte wechdraghe up de boete van XX s. parisis alzo dickent als ment bevinden zall, elck diet ziet gheloove hebbende zy zynen eede.

[68] Item zo wanneer dat twee partien van lieden wonen ofte ghelant zyn by elcandere, daer thunen, lueken, haghen of andere stoppinghe behoren zal, die zullen zy maken half ende half, ende die hierof in ghebreke wert zal boeten jeghens den heere X s. parisis ende voort ghehouden zyn te beterene om elcandere te bevrydene ende vrede te doene.

[69] Item dat niement hoppepeertsen noch eenegherande hooftboomen ofte andere en plante zo naer der lieden landt dat overhanghe oft drupe dan up tzyne up de boete van V s. parisis ende voort tprincipael te weerene alzo dickent als ment bevinden zal.

[70] Item dat niement uut zynen huuse en make commende ryolen ter stratewaert suwerende omme daerduere te beweghene harynsop, vischssop, scuetelwatere wasschynghe ofte eenegher aude vul nat hoedanisch dat zy, ofte ooc met ketels, heemers op strate draghende. Nemaer dat hy de ryolen make suwerende van den voors. natte binnen zynen hove in putten die hy heeft ofte maken zal van der straten. Ende daer ghebrec es dat men dat betere binnen derden daghe. Ende wie bevonden wert der contrarien doende van dies voors. es dat es telckerwarf up de boete van X s. parisis.

[71] Item dat niement die ghelant es jeghens de strate, die men van myns voors. heeren weghe ghecostumeert es te makene, dat hy die eerde uuten dycke werpe tzynen cantewaert, maer dat hy se werpe ter stratewaert het en zy by consente van den heere up de boete van XX s. parisis.

[72] Item dat niement die ghewerren stellende ofte houdende es niet inlegghen noch sluuten en sal by daghe van halfmaerte tot Sinte-Baefsdaghe up de boete van IIJ œ parisis alzo dickent als ment bevinden zal.

[73] Item dat men gheen huwevetters noch de ghene die leer ghereeden negheenderhande vulenesse van huwen ofte van lere commende, die quade rueke gheven, zullen houden ligghende binnen hueren byganghe ofte eldre ende dat yement daerof bevonden wert der contrarien doende zal daerof ghecorrigiert werden ten goedtdynckene ende discretie van den mannen van den hove.

[74] Item dat alle weesen onder de heerlichede wonende ende ghezeten ende hier te wette ende vonnesse begheeren dat de vadere ofte moedere die int sterfhuus bleven zyn, ofte huerlieden vrienden ende maghen de naeste updat zy vadere noch moedere en hebben ende zy bedwinghelic zyn, die zyn ghehouden de zelve kinderen te doen vervoochdene by den heere

p. 273

ende wet van deser heerscepe datte binnen XL daghen naerdat zy verweest zyn up de boete van IIJ s. parisis. Maer waert zo dat de zelve kinderen noch vrient noch maecht en hadden die bedwinghelic waere ende up theerscip wuenachtich, zo zal men dat te kennen gheven den heere ende der wet ende die zullen de zelve kinderen te voochde stellen ende die zelve daertoe kiesen.

[75] Item dat alle de voochden van kinderen weesen te desen heerscepe behoorende ghehouden zyn rekeninghe ende bewys te doene voor den heere ende der wet van hier eens siaers, ende datte te halfmaerte up de boete van IIJ œ parisis, elc wachte hem van scade.

[76] Item dat van nu voortan negheen kinderen anders dan die ter scolen gaen noch andere persoonen, zy en waeren van der wet, commen en zullen binnen den choore als men den dienst doet up de boete van IJ s. parisis telckerwarf alst hem verboden wert van den roedraghere ende zyt niet laten en willen, de bailliu zal se voor de boete doen vanghen als zy commen van den ghewyde ende inschelycx de vadere van den kinderen ofte die se in bewarenesse heeft.

[77] Item dat hem elc mensche van nu voortan verdraghe by costumen quade oryble eeden te zweerene daermede Gode van Hemelrycke blasphemye doende; ende zo wie bevonden wert der contrarien doende dat wert up ghecorrigeert te zyne ter discretie van den mannen van den hove by title van banne ofte anderssins.

[78] Item by den heere ende by den wet zo zullen ghestelt werden by eede twee ofte drie warderers omme te besouckene ende te kalengierene degone die jeghens de voors. kueren doen zullen angaende den broode, den biere, den vleessche, den vissche ende den cleenen penewaerdehouders. Ende dien zy bevinden zullen mesdoende ofte mesdaen hebbende zullen dat bringhen ter kennessen van den heere ende van der wet. Ende zo wie de voors. warderers ter cause van hueren dienste messeyde ofte mesdade, dat ware up ghecorrigiert te zyne by banne of anderssins naer de qualiteyt van der mesdaet ten goetdunckene van den bailliu ende mannen van den hove.

[79] Item dat van nu voortan commende eeneghe claghende partie hier onder de heerlichede an eenich van den dienaers van deser heerlichede ende verzoucken allen lieden ende beesten scade doende up thuerliedere ghevanghen te hebbene midts te betalene huerlieden solaris daertoe gheordonneert, ende dat de dienaers van dien in ghebreke zyn, dat wert up ghecorrigiert te zyne by den mannen van den hove by tytle van banne ofte anderssins ter discretie.

[80] Item dat van nu voortan negheen dienare van deser heerlichede een exploot ghedaen hebbende niet ontslaen en zullen noch compositie maken ofte huerlieder ghescut en ware hemlieden ghenomen ofte oncracht, zy en zullen tzelve ghescut bringhen in de handen van den heere ende waren zy van dien in ghebreke, het en waere zo voors. es dat hemlieden ghenomen ofte oncracht waere, dat wert up ghecorrigiert te zyne by den mannen van den hove by tytle van banne ofte anderssins ter discretie.

p. 274

[81] Item dat van nu voortan hem niement en vervoordere hierup de heerlichede den dienaers van deser heerlichede eenich exploict by hem ghedaen zynde up de heerlichede hem dat te ontjaghene ofte te ontfoortsene. Zo wie der contrarien dede van dien dat zoude zyn up ghecorrigiert te zyne by den mannen van den hove by tytle van banne ofte anderssins ter discretie.

[82] Item waert zo dat eeneghe smettelicke siecte regneerde hetsy van pestilencie ofte rodemerisoene, alle die binnen den huuse wonende ofte verkeeerende zyn dat zy ghehouden werden te draghene een wit roedekin in huerlieder handt omme dat hem andere daerof wachten zouden moghen. Wie daerof in ghebreke bevonden wert dat zal zyn omme daerof ghepuniert te zyne ter discretie van den mannen van den hove. Ende voort daer dese siecten regneerden dat zy ghehouden werden huers ghevouch ende mers doende van der strate ende huerliedere kinderen te doen doene van ghelycken omme de bewarenesse van anderen. So wie bevonden wert der contrarien doende, dat wert up daerof ghecorrigiert te zyne by den mannen van den hove als boven. Ende dedent eeneghe onbejaerde kinderen, zo zal men dat verhalen an vadere ofte moedere of an de ghuene die se in gouveernemente hebben zullen.

[83] Item dat hem niement en excusere jeghens de ordonnancie van alle den pointen ende articlen van der kuere hiervooren verhaelt zynde, want zy moeten ende zullen dueren emmer al dit jaer tot halfmaerte wedre omme.

[841 Item zo wie ende wat persoone eeneghe lieden commende van buuten der prochie huusen verhueren zal ende zij niet soufficant en zijn hem zelven te onderhoudene, wert ghehouden die te onderhoudene oncost den dischs ende den prochiaenen zo wie dat ter contrarie dede zal boeten jeghens den heere IIJ s. parisis ende elc wachte hem van costen ende scade.