COUTUMES DE CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
Coutumes de Brabant. - Quartier de Bruxelles. - TOME II.
21
162 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE (1).
Costumen der hoofdbank van Sint-Peeters-Leeuw.
Die schepenen der hooftbancke van Leeuw-Sinte-Peeters, achtervolgende
die beslotene brieven van Hunne Hoogheden, als hertoghen van Brabant, in
date den lesten juli xvic sesse, onderteekent Peermans [Piermans], geven
over die costumen ende observantien onder de voorschreve bancke ende
haeren ressorte geobserveert.
In den eersten, dat man ende vrouwe, in vollen wettigen bedde sijnde,
mogen henne kinderen verloten ende verdeylen, ende elck henne goeden
ende renten beweysen, t' zij bij testamente oft lotinge voor notaris ende
getuijgen, oft andersints naer hunder geliefte.
Item, soo wanneer eenige man oft vrouwe, in wettigen bedde sijnde, en
van malkanderen kindt oft kinderen hebbende, geraekt te sterven, dat die
langhtslevende van hun alsdan maer en blijft een erfftochtenaer oft erfftoch-
tenaeresse van alle henne goeden, cheijnsen oft renten, t' zij van patrimo-
niale, matrimoniale, vercreijgene [vercregene], oft andersints, ende devol-
veert de proprieteijt terstont, bij t' scheijden van den selven bedde, op hun
voorschreve kindt oft kinderen.
Item, [daer] sonen sijn, deijlen twee sonen tegen drij dochters in alle de
goeden ende renten bij henne ouders achtergelaeten, ende mogen de sonen
henne susters panden, ende voor henne gronden van erffven renten beweij-
sen, te weten, van de landen, renten in graen onquijtbaer, ende van de
gelegen, boomgaerden oft weyden renten in gelde, besonderlijck [behoude-
lijck] dat die voorschreve gronden van erffven bij der weth van de plaetsen
daer onder die gelegen sijn, eerst sullen moeten worden getauxeert, daer
affgededuceert te worden in renten, ten waere tusschen die selve broeders
ende susters anders worde geordonneert.
Item, die sonen oft dochters gehouwt sijnde, kindt ofte kinderen heb-
bende, ende des soons oft dochters bedde scheijdende, devolveert die
proprieteijt van alsulcke goeden, cheijnsen ende renten op hun gesuccedeert
(1) D'après une copie du xviiie siècle reposant à la Bibliothèque royale, sous le no 13542.
164 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
door die aflijvigheijdt van vaeder ende moeder, op hun voorschreven kindt
oft kinderen, niettegenstaende dat die grootvaeder oft grootmoeder, daer-
van die voorschreve goeden gecomen sijn, nogh in leven sijn ende bij het
scheijden van den bedde alleenelijck sijn geworden erfftoghtenaer.
Item, man ende vrouwe, vercreijgende eenige erffgoeden oft erffrenten,
die voorkinderen hebben in henne tweeden, derden ende meer houwelijcke,
sonder eenige conditie oft bespreek, bleijft alleenelijck erfftoghtenaer oft
erfftoghtenaeresse van de selve goeden ende renten, ende moghen die ver-
coopen nogh belasten sonder consent van henne kinderen, met seclusie van
de naerkinderen, soo langhe als er eenige voorkindt leeft; maer hebbende
gereserveert, in t'vercrijgen van de voorschreve goeden oft renten, hun vrije
ende libere dispositie, in wat staet sij waeren, mogen daermede doen hennen
vrijen, eijgenen wille; ende oft gebeurde dat eenen weduwenaer oft weduwe,
beijde voorkinderen hebbende, t' saemen geraeckten te trouwen, souden
sulcke goeden succederen half op de kinderen van den man en half op de
voorkinderen van de vrouwe.
Item, storve een voorkindt uijtter erffve sonder hoir, daer voor en naer-
kinderen sijn, succederen aen den aflijvigen het voorkindt oft kinderen met
seclusie van de naerkinderen, maer soo verre daer geen voorkinderen en
sjin versterft op de naerkinderen.
Item, man oft vrouwe weduwer oft weduwe sijnde, ende in dien staet ver-
crijgen eenige gronde van erffve oft renten, die voorkinderen hebben, ende
naer het selve vercreijgen herhouwen, ende dat bedde scheijdende, behoudt
de langhstlevende van den selven bedde aen sulcke goeden ende renten
alleenelijck half toght, soo verre sij in t' vercreijgen niet en hebben
gereserveert.
Item, dat eenige erffgoederen van der sijden verstorven, succederen op
den naerstlevenden, ende men heetse de naeste die in eenen graedt sijn en
aleven naer, in sulcker voegen dat representatie daer geen plaetse en heeft.
Item, een erfftoghtenaer oft erfftoghtenaeresse overlevende henne kin-
deren oft kindtskinderen, worden wederomme proprietarissen van henne
goeden ende renten, daervan sij te vorens, door het scheijden van den bedde,
maer en waeren geworden erfftochtenaers.
166 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Item, die langhtslevende van man oft vrouwe behoudt die toght aen alle
erffgoeden ende renten gecomen van de zeijde van de eerste aflijvige, in den
verstaende [verstande] noghtans, soo verre sijn [sij] van malcander kindt
oft kinderen hebben, ende geen kinderen hebbende, en magh die langhts-
levende sulcken tocht niet genieten, maer is schuldigh die aen de naeste
erffgenaemen van den selven aflijvigen te laeten volgen.
Item, daer vader ende moeder eenige van hunne erffgoeden gegeven
hebben, moeten de selve kinderen daer inne brengen, ende (1) indien sij
naermaels in die achtergelaeten goeden met henne broeders ende susters
souden willen lothen ende deijlen, oft mogen andersints daermede uijtblijven
sonder mede te deijlen.
Item, naer de doodt [van] vaeder ende moeder behoudt die jonghste
broeder t'geheije [t'geleghe] daer d'ouders sijn gestorven, een daghwant
groot, soo verre hij eenen cossaert is, ende sijnde eenen massenierman [meijs-
senieman], een half bunder groot, behalven dat die broeders daer tegens soo
vele erffs sullen hebben; ende in soo verre daer geen erff genoegh en waere,
ende dat men die huijsinghe moeste deijlen, soo sal die jonghste hebben die
plaetse daer den roeck uijtgaet.
Item, soo wie eenige boomen op sijne goeden begeert te setten oft te
planten, dat hij t'selve magh doen naer der bancke recht, te weten: tronck-
boomen op twee ende eenen halven voet binnen sijne erffve, ende fruijt-
boomen ofte opgaende boomen, seven voeten, te weten [meten] van het
midden van de selve boomen; ende die hoofden van de tronckboomen en
mogen niet hooger wesen dan twelf voeten van der aerde, anders souden
die gehouden worden voor opgaende boomen, in welcken gevalle magh
[men] de selve bij den heere doen afhouwen.
Item, eenen toghtenaer oft toghtenersse sijn gehouden die huijssingen
die sij in toght besitten, te onderhouden van wanne [wande] ende daecke,
ende de proprietaris van timmeringen; en vielen de voorschreve huijssingen
bij faute van den toghtenaer, dat hij se niet en onderhiele van wanne [wande]
en van daeke, soude de selve verbeuren sijn tochte.
Item, dat geenen tochtenaer en magh afhouwen eenige opgaende boomen
van herten houte, ten waere sij [hij] de selve wilde gebruijcken tot reparatie
(1) Cet ende est de trop.
168 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
van die huijsinge, die hij in togte besit, ende dat oock met consent van den
proprietaris, andersints soude sijn tocht verbeuren van de erffven daer
sulcke boomen hebben opgestaen.
Item, eenen tochtenaer magh houwen alle opgaende boomen van weecken
houte, elsboschen ende haeckbosschen [hackbosschen], elck op sijnen behoo-
relijcken saisoene en ouderdom.
Item, man ende vrouwe aflijvigh wordende, aghterlaetende kindt ofte
kinderen, behoudt die langhtslevende van hun die hellicht van de have,
ende d'ander hellicht devolveert op hunne kinderen; ende soo wanneer
die langhtslevende comt te herhouwen, is de selve aldaer schuldigh
voor het derden vierden deel te stellen cautie van t' selve, tot behoeff
der voorschreve kinderen, soo goedt te laeten als het was ten tijde
van de aflijvigheijdt van vaeder ende moeder, ende dat soo verre bij
den contracte van houwelijcke van de selve langhtslevende, bij con-
sente van de vrinden ende maegen van de kinderen, anders niet en wordt
geaccordeert; op den last nochtans dat de kinderen sullen moeten betaelen
d'hellicht van de schulden ende de langhtslevende d'ander hellicht; ende
indien den voorschreve man oft vrouwe van malkanderen geen kinderen en
hebben, soo volght de hellicht van de voorschreve have, terstonts naer
t' scheijden van den bedde, op de naeste erffgenaemen van den eersten
aflijvigen, op den last als voren; waerinne niet gecomprehendeert en sijn
Sint-Peeters manne oft masseniersmanne [meysseniemannen], die de
geheele have sonder afdeijlen competeert, weder kinderen sijn oft geen,
ende mogen over sulckx hunnen vrijen wille daer mede doen.
Item, soo wanneer eenen tochtenaer oft tochtenersse herhouwen [her-
houwde] ende storve sonder kinderen achter te laeten van dien bedde,
sullen die voorkinderen comen deijlen die haeve tegen die langhtslevende
van den selven bedde, soe sij te vorens hadden gedaen van hunne vaeders
ende moeders wegen.
Item, dat de broeder en suster deijlen in haeffelijcke goeden hooffdege-
lijck, ende dat de kinderen, gehouwt sijnde, ende haeffelijcke goeden gehadt
hebbende, schuldich sijn de selve inne te bringen in [de] masse van de voor-
schreve haeffelijcke goeden, om die alsdan gelijckelijck gedeijlt te worden.
170 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Item, worden gehouden voor haeve alle gronden van erffven ende renten
niet behoorlijck gegoeijdt ende gerealiseert sijnde.
Item, alle visschen op de reservoiren liggende ende van andere vijvers
gevischt sijnde, worden gehouden voor haeve, maer visschen op hunnen
bodem ende grondt liggende, ende dat bij den selven grondt levende, worden
gehouden voor erffve, ende succederen gelijck den grondt daer se op liggen.
Item, alle actien, credieten, schulden, juweelen, ende dat roerlijck is,
wordt gehouden voor haeve, maer hetgeen naegelvast oft in metserije is,
wordt gehouden voor erffve.
Item, is nogh coustuijme, dat soo wanneer een manspersoon, oudt sijnde
vijfthien jaeren, hebbende sijne vijf sinnen, magh sijne erffgoeden oft renten
onder de voorschreve bancke gelegen, vercoopen, belasten, derven ende
afgaen, ende den cooper daer inne goeden ende erffven, sonder aensien
weder sij in momboordije der stadt van Brussele oft andere bancke sijn
ofte niet.
Item, dat oock onder de voorschreve bancke ende haeren resorte valt
naederschap van bloedtswegen van alle vercoghte oft vermangelde goeden,
gronden van erffven ende renten, soo verre alsulcken persoon, die nae-
derschap pretendeert, compt voor ende aleer die goedinge, met drij behoo-
relijcke kerckgeboden, van vierthien tot vierthien daegen, voor hof ende
heer, daer dat behoort. is geschiedt; ende oft gebeurde, dat iemandt in
eenige goeden oft renten waere gegoeijdt sonder die behoorelijcke kerck-
geboden geënt te [geëind te] sijne, ende dat t'selve niet en is geleden thien
oft twelfjaeren, soo men nu ter tijdt observeert, soo is eenen naederlinck
gefondeert alsulcke goeden te vernaederen soo langk dat die kerckgeboden
niet gedaen en sijn.
Item, dat eenen rentgeldere van onquijtbaere renten worden [wordt]
geprefereert voor alle andere.
Item, die renthier procederende ten gronde tot betaelinge van sijnen
achterstel, oft eenige gronden van erffven, ende dat op de selve sijn haeffe-
lijcke goeden, moeten de selve haeffelijcke goeden eerst ende voor al worden
vercoght, om daeraen verhaelt te worden den achterstel sijns [sijner]
rente, ende soo verre sulcke haeffelijcke goeden niet bestant [bastant] (1)
(1) Lisez: bastant, en vieux français " baster ", Ducange: bastare, " suffire ".
172 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
en sijn, magh sijne executie by verhueringe continuëren ten gronde.
Item, ingevalle op de voorschreven panden eenigh graen oft andere
vruchten staen, moet den officier sulcke vrughten in arreste nemen ende
ten meesten profijte innegedaen worden, ten coste van den rentgeldere, om
aen dese vrughten te verhaelen het gene dat mogelijck sal wesen.
Item, den renthier en magh, bij gebreke van betaelinghe van den aghter-
stel sijnder renten, de panden en gronden van erffven niet perpetuëlijck
uijtwinnen, dan, worden hem die selve bij de weth aengewesen, om die,
naer drij behoorelijcke kerckgeboden van vierthien tot vierthien daegen, te
verhueren eenen termeijn van drij jaeren, besonderlijck [behoudelyck] dat
den meijer schuldigh is den proprietaris daer af behoorlicke wete te doen
ende insinuatie, ende (1) indien hij binnen s'landts woont, oft andersints aen
den besitter oft huerelinck.
Item, naer d'expiratie van de selve drij jaeren, is den renthier schuldigh
aen den proprietaris te doen wettelijcke rekeninge, ende indien hij niet toe
en compt oft ten vollen betaelt en is van sijnen achterstel, met alle wette-
lijcke costen daeromme gedaen, soo is den voorschreven renthier schuldigh
sijne voorschrevene panden met een voorgaende kerkgebodt eenen anderen
termeijn van drij jaeren te verhueren.
Item, die grondheere vermagh ter saeken van sijnen grondtchijns heijs-
schen drij, ses, thien, twintig, viertig, vijftig ende meer jaeren, ende den
pandt oft grondt, daerop hij sijnen grondtchijns is pretendeerende, eeuwe-
lijck ende erffelijck evinceeren ende uijtwinnen met drij wettelijcke beter-
dingen oft procederen ten gronde, respective van vierthien daegen tot vier-
thien daegen, d'een d'ander eenpaerelijck volgende, ende het vierde uijt
gratie, sonder de selve te mogen laten vallen in interrupt, daeraf den meijer
schuldigh is elcke reijse den proprietaris behoorelijcke wete te doen, indien
hij binnen s'landts woont, oft andersints aen den besitter van de voorschreve
panden.
Ter ordonnantie van de voorschreve schepenen (2).
Ende was onderteekent:
H. DE KEGELE.
(1) Cet ende est de trop.
(2) Les mots: Ter ordonnantie van de voorschreve schepenen,ne sont séparés de ce qui précède que par
une virgule.
174 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Salaris van den meijere ende pretere der hooftbancke van Leeuw-Sinte-Peeters.
In den eersten, competeert hun van elck daegement, insinuatie, kerck-
gebodt, arrest ende sommatie binnen der bancke . . . . 13 stuijvers.
Item, van elck daegement, insinuatie oft sommatie, d'welck die meijer
doet aen eenige persoonen woonende een meijl oft twee buijten dese juri-
dictie, competeert hun [hem] boven den wijn van den officier van de plaetse
daer de selve persoonen woonen, derthien stuijvers, alwaert soo dat hij aen
de selve sijn exploit dede op dese juridictie . . . . . . stuijvers.
Item, doende gelijcke exploiten buijten Brabant, in plaetse differerende,
als voren, een ofte twee meijlen . . . . . ... 21 stuijvers.
Ende excederende de twee meijlen, s'daeghs. 2 Rhijnsgulden2 stuijvers.
Item, competeert den voorschreven meijer voor t'recht van sijnen
wijn, als andere officieren aldaer in sijne jurisdictie comen executeren,
21 stuijvers.
Item, ter executien stellende eenige vonnissen oft acten voor schepenen
alhier geslaeghen, moet hij hun [hem] drij mael presenteren in t'goedt van
den gecondemneerden, daer af hem voor elcke presentatie competeert,
binnen der bancke oft juridictie. 13. . . . . . . . . stuijvers.
Ende die preters, die hem daerinne assisteren, elck . 5 stuijvers 1 oordt.
Buijten de banck, tot Brussele ende daer ontrent . . . 32 stuijvers.
Buijten Brabant, s'daeghs . . . . . . 2 Rhijnsgulden 2 stuijvers.
Item, als t'gebeurt in plaetsen differerende drij ofte vier mijlen ende
meer, s'daeghs, als voren . . . . . . . 2 Rhijnsgulden 2 stuijvers.
Item, voor elcke apprehensie ten versoecke van partijen compt den
meijer ... 21 stuijvers.
Die preters elck . . . . . 13 stuijvers.
Van de weth extraordinaris te vergeren [vergaeren] comt den meijer,
13 stuijvers.
Item, van elcken extraordinaris genegtdagh competeert hem .
Item, van elcken eedt aftenemen competeert den voorschreven meijer.
Item, van elcken sitdagh die in presentie van schepenen gehouden wordt
176 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
op t'vercoopen van eenige goeden oft gronden van erffven metter ber-
render keersse, competeert hem.
Voor het bannen van de keersse compt hem . . . . . stuijvers.
Item, voor elcke verhueringe van gronden van erffven met den stock-
slaeghe, voor achterstellen van renten .... .. . . 6 stuijvers.
Item, voor elcke taxatie van schaede bij eenige beeste gedaen,
13 stuijvers.
Item, voor elck beleij oft procedure ten gronde . .. . 13 stuijvers.
Item, voor elcke vercoopinge van erffelijcke goederen, s'daeghs, boven
den cost . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 stuijvers.
Item, compt hem van elcken gulden eenen stuijver van stockslaegen,
1 stuijver.
Item, competeert den voorschreven meijer van elcke beeste, die bij
daeghe in schaede worden bevonden, van de ingesetene . 7 stuijvers.
Bij nachte. . . . . . . 14 stuijvers.
Van de afgesetene van de bancke, bij daeghe. . . . . 14 stuijvers.
Bij nachte. .24 stuijvers.
Item, competeert den meijer voor elcke goedenisse die voor schepenen
passeren [gepasseert wordt].
Item, competeert den meijer, soo wanneer eenige goeden verandert
worden, [van?] dat gout ende silver, onder wijen dat is berustende, t' zij onder
de weth, schepenen oft greffier, ende oft het selve aldaer moet blijven, sonder
het selve te restitueren ofte met d'insinuatie der bancke. 13 stuijvers.
D'acte der bancke . . . . . . . . . . . . . 13 stuijvers.
Buiten der bancke, als voren.
Item, moet den meijer [hebben] van elcken armmeester een paer schoenen,
oft daervoren . . . . . . . . . . . . . 30 stuijvers.
Item, moet den meijer hebben van de bedesetters jaerelijckx
Item, moet den voorschreven meijer [hebben] vier brooden van de arm-
meesters van Itterbeke, in twee rijsen.
178 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Salaris van de schepenen der voorschreven bancke van Leeuw.
Eerst, competeert hun voor d'overstaen van elcke procuratie substituendi
ad lites, om proces te resumeren oft advoij te doen op den genechtdaeghe,
3 stuijvers.
Item, voor elcken eedt, versuek van pandinge, authorisatie, borghtogte,
advoij ende resumptie, die voor hun op de ordinarisse rollen worden
gedaen .. 3 stuijvers.
Item, buijten genecht ende extraordinaris .. . . . 6 stuijvers.
Item, van elcken sitdagh op het vercoopen van eenige gronden van
erffve metter berrender keersse, competeert hun onder hun seven,
27 stuijvers.
Item, voor het verhooren van elcken getuijgen binnen der juridictie, op
den ordinarissen genechtdage, competeert den commissaris [commissarissen],
tot twee toe. elck ...... 3 stuijvers.
Item, van elcken getuijgen die extraordinaris buijten den genechtdaeghe
verhoort wordt . . . . . . . . . . . . . . . 6 stuijvers.
Item, voor het passeren van elke attestatie, testament, donatie ende alle
andere instrumenten, competeert hun, weder sij al sijn oft maer twee,
12 stuijvers.
Item, voor t' passeren van de goedenisse, soo van partijen van gronden
van erffven als renten . . . . . . . . . . . . . 12 stuijvers.
Item, van elcken erffbrief van de voorschrevene goeden oft renten, die bij
den greffier worden [wordt] gedepecheert, competeert hun, van de sijde,
12 stuijvers.
Item, competeert hun daerenboven voor t' recht van den segele,
6 stuijvers.
Item, van elcke verhueringe met den stockslagh, van goeden die voor hun
wettelijck passeren . . . . . . . . . . . . . 12 stuijvers.
Item, van elcke schattinge die sij ten versoecke van parthijen sijn doende
nopende eenige beschaedigheijdt, daer toe twee schepenen, elck,
13 stuijvers.
Item, voor elcke extraordinarisse geneghtdaeghen competeert hun van
elcke saecke, diversche partijen sijnde, weder sij alle seven compareeren oft
maer een, twee oft drij . . . . . . . . . . . . 27 stuijvers.
180 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Item, competeert hun op de drij gousdaeghen [goudaeghen] (1) van den
jaere, te weten den eersten geneght daeghe naer Jaersdagh, Paesschen oft
Bamisse, van elcken aenleggere daeraf de saeke te voren gedient heeft,
13 stuijvers.
Item, voor het oversien ende visiteren van de processen profiteren sij
somwijlen thien stuijvers van elck proces, somwijlen thien stuijvers ende
twintigh stuijvers, al naer de grootte van de selve ende naer rate den tijde
die [sij] daer inne consumeren.
Item, voor taxeren van de costen van den processe competeert hun de
helft van den twintighsten penninck, soo wanneer die goederen twintigh
Rinsguldens [excederen] ende d'andere hellight hennen greffier, ende als die
niet en excederen, thien of twelf stuijvers.
Item, van gelijcken, de hellight van den twintighsten penninck van alle
geconsigneerde penningen, die in (de greffie worden geleght.
Item, als sij, ten versueke van partijen, reijsen in commissie in eenige
steden, t' zij Antwerpen, Mechelen oft elders, binnen oft buijten Brabant,
om te verhooren getuijgen, oft andersints, s' daegs dry Rens guldens, hoewel
het selve selden occureert.
Item, voor elck beleij oft procedure ten gronde, daertoe maer twee
schepenen en sijn gerequireert, competeert elck van hun beleijden
[beijden]
Item, voor elcke vercoopinge van haeffelijcke goeden, die oock maer met
twee schepenen gebeurt, compt elck, boven den cost, thien en half stuij-
vers, ende sonder den cost, dobbel . . . . . . . 21 stuijvers.
Item, voor het comreght van de schepenen ende greffier, van acces te
geven tot hun oude registers . . . . . . . . . 21 stuijvers.
Item, als eenige subalterne bancken onder hun appelleren, moet den
appellant betaelen drij peeters, tot achtien stuijvers t' stuck, de twee tot
hunnen behoeve, en de derde van den greffier van den (2).
(1) Gousdaeghen, il faut lire goudaeghen, c'est-à-dire gougedinghen, " plaids généraux ".
(2) Les mots van den sont de trop.
182 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Salaris van den greffier.
In den eersten, voor de presentatie van elcke nieuwe saeke ter rolle,
1 1/2 stuijvers.
Item, voor het teekenen van elcke notule, te weten, van elcke conclusie,
antwoorde, duplicq, versuek, verclaere, sustineringe, protestatie, proro-
gatie, tijdt van thoone, dagh sub pena, persisteringe voor replicq, duplijck,
quadruplique, conclusie in saeke ende pronuntiatie, vonnissen, soo inciden-
teel, interlocutoir als diffinitief . 1 1/2 stuijver.
Item, voor alle acten substantiael op de rolle, te weten, daer partijen con-
cludeert, antwoordt, repliceert, dupliceert, quadrupliceert in actu, ofte
daer gedaen worden eenige versueken, verclaeren, sustineringen ende
andere voldoeninghen, mitsgaeders van de acten daer [daermede] partijen
dusdaenige stucken dienen in geschrifte . . . . . . . 6 stuijvers.
Item, van alle acten interlocutoir oft incidenteel. . . .12 stuijvers.
Item, van eene acte van authorisatie in t' corte, niet geëxtendeert,
6 stuijvers.
Item, van eene acte van borghtoghte . . . . . . . 6 stuijvers.
Ende behoorlijck geextendeert . . . . . . . . 12 stuijvers.
Item, van eene acte van adjudicatie oft pandinge . . . 12 stuijvers.
Item, van alle vonnissen definitief, die met kennisse van saeken worden
gegeven ende in t'langhe worden geëxtendeert, van elcke sijde. 8 stuijvers.
Item, van alle vonnissen definitief, behoorelyck geëxtendeert, die verba-
liter beleijdt sijn in clijn saecken niet excederende de twelf Rinsguldens,
16 stuijvers.
Item, van eene acte oft vonnisse, daerbij partije obtineert conclusie,
condemnatie bij den eersten deffaute. oft bij voorgaende affirmatie, behoo-
relijck geëxtendeert . . . . .. . . . . . . . 12 stuijvers.
Item, van alle vonnissen diffinitief niet geëxtendeert, dan alleen het dictum,
excederende vijf en twintig Rinsguldens . . ... 24 stuijvers.
Item, van eene acte van costen . . . . . . . . . 9 stuijvers.
Item, van eene acte van deffaut. . . . ... . 6 stuijvers.
Item, van eene acte van coissie [cessie] . . . . . . 6 stuijvers.
Item, van eene acte van taxatie van schaede . . . . . 12 stuijvers.
Item, voor extraordinarisse geneghten, van elcke saecke. 13 1/2 stuijvers.
184 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE
Item, voor de signature. . .. . . . . . . . 3 stuijvers.
Item, van elcken sitdagh op t'vercoopen van eenige gronden van erffven,
voor lesen van de conditien ende andere vacatie . . . . 13 1/2 stuijvers.
Item, voor het maeken van elcke conditie volgende de welcke de goeden
worden vercoght, van den blaede . . . . . . . . . 6 stuijvers.
Item, voor het schrijven van elcken billette, (die men op de kerckdeuren
pleckt, ten eijnde eenen jegelijcken van de vercoopinge soude worden
geadverteert. . . . . . . . . . . . . . . . stuijver.
Item, voor t'verhooren van elcken getuijge binnen de jurisdictie, op de
ordinarisse geneghtdaeghe. . stuijvers.
Item, als die verhoort worden extraordinarie, buijten de geneghtdaege.
6 stuijvers.
Item, als de depositien soo groot sijn, dat hij daeromme moet vaceren
den [eenen] geheelen dagh, twee oft drij. competeert hem daervoren
daeghs .. . . . . . . . . . . Rinsguldens 8 stuijvers.
Item, als hij daeromme soude moeten vaceren in eenige steden, met sche-
penen, t'zij t'Antwerpen, Mechelen, Loven oft elders, binnen oft buijten
Brabant, compt hem, als voren, daeghs soo vele als de schepenen oft
commissarissen .
Item, voor t'gros van elcken blaede van thoon oft enquesten over beijde
zeijden geschreven, op viertig regulen . . 6 stuijvers.
Item, voor elck bladt simpel coppije . . . . . . . . 3 stuijvers.
Item, voor alle copijen van schriftueren ende munimenten, van elcken
blaede compres geschreven op vier en twintig regulen over elcke zijde,
3 stuijvers.
Item, voor elck bladt copije authentiq, t'zij van brieven uijt den registre,
extracten en alle andere bescheeden. 6 stuijvers.
Item, voor het maeken van elcke minute van extracten, die voor schepenen
passeren, t'zij groot oft clijn . . . . . . . . . . . 6 stuijvers.
Item, voor alle schepene brieven ende contracten geschreven op parque-
ment is t'recht, van elcke zijde, compres geschreven, op dertig oft twee en
dertig regulen . . . . . . . . . . . . . . . 12 stuijvers.
Item, voor t'recht van passeren van procuratien ad lites substituendi, en
andere, mitsgaeders van elcken eedt, advoij oft resomptie op de rolle,
3 stuijvers.
186 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Item, van elck instrument niet geëxtendeert . . . . . 6 stuijvers.
Item, van alle procuratien, speciael of generael, attestatien oft testamenten,
gedepecheert in parquemente onder den schepenen zegel, is t' regt van de
zijde, als voren. .12 stuijvers.
Item, voor t' furneren van elcken processe . . . . 6 stuijvers.
Item, voor t' maeken van den inventaris, van den blaede. 6 stuijvers.
Item, voor elcken sack, naer sijn weerde.
Item, voor sijne vacatien voor het lesen van den processe, ende voorts
van de saeke [den sack (?)] van den eenen adviseur totten anderen te daegen
[draegen] ende te haelen, soo wanneer die schepenen swaerigheijd in de
saeke vinden, ende voorts van met de voorschreve adviseurs te besoigneren,
is sijn recht daeraf, tegen twee schepenen, somwijlen 12 stuijvers, somwijlen
20 stuijvers, naer rate van sijne groote moeijte ende verleth.
Item, competeert hem de hellight van de specien van costen voor het
lesen, calculeren ende sommeren van de selve, soo vele als hier voren die
schepenen toecompt.
Item, de hellight van den twintigsten penninck van alle penningen die
onder hem in de greffie, als onder de weth, worden gedepositeert, voor het
bewaeren van de selve, aengesien die staen ten sijnen perijckele.
Item, voor sijne vacatien voor t' doen van eenige designatien oft visitatien
in loco, ende voor het schrijven van schepenen attestatien, op den ordinaris
geneghtdagh. ..... . . 21 stuijvers.
Item, voor extraordinarissen oft buijten geneghtdaegen, als hij daeromme
expresselijck van Brussel soude moeten comen vaceren, s' daeghs tegen,
2 Rinsguldens 8 stuijvers.
Ende van alle wettelijcke vercoopinge van haeffelijcke goeden, als in de
twee voorgaende artiekelen .2 Rinsguldens 8 stuijvers.
Item, voor het maeken van de conditien van verhueringe van de goeden
voor aghterstellen van renten, van den blaede .6 stuijvers.
Item, voor sijne vacatien ten tijde van de selve verhueringe. 6 stuijvers.
Item, voor het teekenen van alle appellatien. . .. . 12 stuijvers.
Item, hem competeert eenen peeter, doende 18 stuijvers, van elcken
appellant, die onder de voorschreve schepenen te hoofde comen.
188 COUTUMES DU CHEF-BANC DE LEEUW-SAINT-PIERRE.
TEXTE.
Den salaris van de procureurs tot Leeuw-Sint-Peeters ende onder den ressorte
van dien postulerende.
Eerst, hebben [sij] van alle substantiele saecke oft termeijn ordinaire,
3 stuijvers.
Extraordinaire ........ 24 stuijvers.
Item, van alle schriftueren, die sij maeken, van elck bladt compres,
6 stuijvers.
Ende voor het grosseren . . . . . . . . . . . stuijver.
Item, voor het maeken van responsiven. . . . .. .7 stuijvers.
Item, voor het grosseren van ieder bladt . . . . . . 3stuijvers.
Item, voor het maeken van eenen calengier . . . . 7 1/2 stuijvers.
Item, voor het maeken van elcken billette van productie, emploijae
[employatie?], acceptatie ende presentatie van eede . . . 7 1/2 stuijvers.
Item, voor het maeken van elcken blaede van costen extens, met den grosse,
3 stuijvers.
Item, [als sij] produceren getuijgen, hebben voor termeijn, op de ordi-
narisse geneghtdaeghen . 3 stuijvers.
Extraordinarie . . . . . . . .. . . . . . 24 stuijvers.
Vacerende daeromme eenen geheelen dagh, hebben daeghs,
2 Rinsguldens 8 stuijvers.
Item, vacerende bij advocaeten, om schriftueren te maeken, hebben voor
eene comparitie . . . . ... 6 stuijvers.
Item, voor het maeken van eenen inventaris van munimenten. 6 stuijvers.
Item, voor den inventaris van den processe te teekenen, competeert hun
voor den termeijn . . . . . . . . . . . . . . 3 stuijvers.
Item, voor het houden van de copijen van de schriftueren ende muni-
menten, voor het bladt compres . . 1 1/2 stuijver.
Ende extens . . . blanck.
Item, voor het maeken van de requesten, t' zij groot oft clijn. 7 stuijvers.