COUTUMES OBSERVÉES sous ERPS, QUERBS ET AUTRES BANCS Y RESSORTISSANT.

104

COUTUMES SOUS ERPS, QUERBS, ETC.

TEXTE (1).

Costuymen onder Erps ende Quarebbe, ende andere Bancken daeronder

sorterende.

Eerweerdighe, wijse ende seer voorsinnighe heeren, mijn heeren die

cancellier ende andere heeren van den raede der Conincklijcke Majesteyt

gheordonneert in Brabandt, eer, dienst ende reverentie.

1. Wy, Merten van Ouder-hove, Abraham Mommaers, Joos Bierge,

Gillis vanden Bossche ende Joos Jotman, schepenen van Erps ende Quarebbe,

ghehoort hebbende de publicatien van seker placcaert, van weghen ons

ghenadighen heere des Conincx, tot Erps ghedaen, op 't overbrengen van

de costuymen, ende 't selve by ons wel ende in 't langhe ghevisiteert, ende

om 't selve te effectuëren voor alsoo veele in ons is, soo declareren wy,

mits desen

Eerst, als eenighe inghesetenen van de voorschreven dorpen doen som-

meren eenen anderen, soo heeft die meyer eenen halven stuyver, ende

van buyten lieden, die eenen inghesetenen doen daeghen in rechte te

komen, heeft den officier eenen stuyver, ende als d'aenleggere in rechte

compareert, soo maeckt hy hem hoff-weerdich, gelovende alhier te staen te

recht, daeraf de meyer heeft eenen stuyver van de handt aen de roede te

houden.

Item, geeft die aenleggere nu d'ons (2) elcken ghenecht daghe dry stuy-

vers, ende den clerck eenen ouden grooten; ghemerckt dat nu gheen

staende banck en is, mits der beleeninghe. Alhier tot Erps costuymelijck

pleghen te recht te komen die van Mosegem, Wesenbeeke, Woluwe, Diede-

gem ende S. Geertruyen Machelen, ende nu teghenwoordelijck maer Erps

ende het cleyn dorp Quarebbe. Item, de procureurs hebben van elcke

partye dry stuyvers voor haer-lieden.

2. Den derden artikel is insghelijcx belanghende salaris competerende

ter oorsake van erven ende ont-erven.

3. Item, van alle saken reël reguleren wy ons, ende oock partyen, naer den

rechte van Uccle, ende als partyen appelleren van eenighe appoinctementen

(1) Brabandts recht, t. 1, p. 308.

(2) Nu d'ons, lisez simplement ons.

COUTUMES SOUS ERPS ET QUERBS, ETC.

106

TEXTE.

interlocutoir ende difinitive nopende de voorschreve saken reël, soo draghen

wy alsulcke processen van appellatien hier aen myn heeren de schepenen

der hooft-bancke van Uccle, als aen onsen competenten hoofde, ende van

appellatien van saken personele draghen wy over voor de wethouderen

der stadt van Vilvoorden, mits dat de selve twee dorpen sorteren onder de

meyerye van Vilvoorden.

4. Item, den vyfden artikel is insgelijcx alleenelijck behelsende de

salarissen competerende ter oorsake van 't over-hooren van de ghetuyghen,

ende in den selven artickel volght 't naer-beschreven : Ende voor de belee-

ninghe van de voorschreve twee dorpen, die rentmeester van Vilvoorden,

volghende seer oude herkomen, ende (1) heeft ghestelt eenen stadt-houdere,

die macht hadde die [?] te goeden ende t'ontgoeden eygene goeden ende

goeden chynsende onder onsen ghenadighen heere den Coninck soo

wanneer die verhandelt worden; ende om die oude costuymen t'onder-

houden ende niet t'aboleren, soo heeft die heere van Erps ende Quarebbe,

nu tegenwoordelijck ende t'sedert de beleeninghe ghestelt Peeter Vander

Reest voor sijnen stadt-houdere, hebbende die authoriteyt van de goeden

chynsende aen Sijne Majesteyt ende van eyghen goeden te goedenen ende

erven met vier van onse ghesworene eyghenoten, ende van welcke goe-

dinghe hebben wy, metten voorschreven stadt-houdere, vierthien stuyvers.

Ende van processen van eyghen ende chynsgoeden onder onsen ghenadighen

heere plachmen eertijts over te draghen by appellatien aen mijn heeren

d'erf-laeten der thol-kamere tot Brussel, ende dien aengaende refereren

wy ons totten rechten ende privilegien van de thol-kamere van Brussele

ende van Vilvoorden, waeraf den rentmeester van den quartiere ende

thol-kamere voorschreven badt te (2) sijn geïnformeert dat wy (3), want

seer selden voor ons ter causen als boven processen gherijsen. Anders noch

breeder, eerweerdighe heeren, hebben moeten (4) weten wy der costuymen

aengaende [niet] te declareren noch describeren, ons gheheel refererende

totten rechten van Uccle, die berustende sijn onder de voorschreven sche-

penen der hooft-banck van Uccle, ende oock tot den wet-houderen der

(1) Ce ende est tout à fait surabondant ici.

(2) Badt te, lisez bat, aujourd'hui beter, et le te est de trop.

(3) Dat wy, lisez dan wy.

(4) Les mots hebben moeten sont surabondants.

108

COUTUMES SOUS ERPS ET QUERBS, ETC.

TEXTE.

stadt van Vilvoorden, daeronder wy staen, alsoo sy seggen, in actie per-

sonele by appellatien, ghelijck voorschreven staet.

5. Item, van erf-goeden, die uyt-ghedinght worden ter causen van

verlette renten te quytene, worden uyt-ghedaeght op rekeninghe, ende van

gront-chynsen daeghtmen erffelijck uyt.

6. Item, aengaende de crime oft criminele saken, als voor ons eenige

souden gerijsen, souden wy ons in dien gevallen reguleren naer den landt-

charteren, blyde-incompsten ende placcaerten des keysers, [der] coningen,

hertogen ende hertoginnen daerop uytgegeven ende verleent, ende voorts

by ons te handelen saken criminele van dry dagen tot dry dagen, ende

volgende de confessien van alsulcken delinquanten.

7. Eerweerdighe heeren, joncker Joos de Plaines heeft onder Erps ende

Quarebbe juridictie ende heerlijcke bedrijven van meyer ende schepenen,

ende onder Erps ende Quarebbe meyer ende erf-laten, ende hebben eenen

gemeynen segel, daermede sy segelen als de goeden daeronder chynsende

worden verhandelt; ende als daer eenige processen gerijsen, soo heeft die

voorschreve meyer van den hove dry stuyvers, de voorschreve schepenen elck

eenen ouden grooten, ende den clerck dry stuyvers, ende de procureurs

oock elck dry stuyvers ; ende by appellatien, de voorschreven schepenen

staen onder Loven, chynsende onder Quarebbe, van dese voorschreve

heerlijckheyt van joncker Joos de Plaines, ende d'erf-laeten van den voor-

schreven hove staen by appellatie onder Uccle, ende alle personele actien

competeren den heer van Erps ende Quarebbe.

8. 't Godtshuys van Groenendael heeft onder Erps eenen bedryf van

meyer ende erf-laeten, ende bidden om den gemeynen segel van Erps, ende

als daervore eenige processen gerijsen, heeft die meyer van den selven laet-

hove van den aenlegger dry stuyvers, elck laeth elck eenen ouden grooten,

ende die voorschreve procureurs ende clerck elck dry stuyvers, ende van

hoef-goedinge [sic], de meyer dry stuyvers ende de vier lathen t' samen twee

stuyvers, ende van alle scheydingen ende deylingen, ende van alle actien

personeel, heeft die heere van Erps, als over-heer, die kennisse.

9. Joncker Philips van Leefdaele heeft oock een preëminentie ende

gerechticheyt onder Erps, Nederockersele ende daerontrent, van meyer

ende erf-laeten, gebruyckende ende userende die voor costuymen als

boven, ende niet voorder, biddende oock om den seghel van Erps, ende van

110 COUTUMES SOUS ERPS ET QUERBS, ETC.

TEXTE.

alle actien personele, scheydinghe ende deylinghe oft partaghe van erf-goe-

den heeft den heer van Erps, oft sijnen officier, de kennisse, ende van appel-

latien van erf-goeden onder de hooft-banck van Uccle.

Eerweerdighe, wijse ende seer voorsinnige heeren, anders noch breeders

en weten wy, schepenen voorschreven, volgen [volgende] den voorgaenden

placcaerte ons genadichs heeren des Conincx te rescriberen noch te verklaren,

dan ghelijck hiervoren ghementionneert staet hebben wy dan geordonneert

Peeter Vander Reest, onsen gesworen clerck, dese verklaringhe in den naem

van ons te onderteeckenen; ende d'welck ick, hieronder geschreven, ter

ordonnantien als boven, geerne gedaen hebbe, op den 1 junii 1570.

Onderteeckent: P. VANDER REEST.