Copije

[fol. 2]

1. Inden Name ons hee(re)n j(e)h(es)u Chr(ist)i Amen. Bij desen

// tegenwoerdighen openbaren instrumente zij condt en(de) //

kennelijck eenen ijegelijck dat gecompareert zijn voer // mij

openbaer notarijs, den eerbare(e)n en(de) discreten persoon

hee(re) //

5. jan dejoncheere, al(ia)s van vorm, prior des godshuijs van

S(in)te Mertens tot loven, inden naeme en(de) tot behoeff als //

commissarijs, visitateur, procuratoer en(de) gemachticht van-

der // mater en(de) co(n)vente des cloesters van S(in)ter claes-

berghe binnen // der goeder stadt van Aerschot ter eender,

en(de) Merten //

10. vanden hulst borgmeester der selver stad va(n) Aerschot //

ind(en) name en(de) als procuroer en(de) ghemachticht der sel-

ver // stadt ter ander zijden, ghelijck zij dat openbaerlijck

ded(en) // blijcken met procuratien bij hun aldaer overgegeven,

opdoen(en) // en(de) te kennen geven(en). Hoe dat zij omde min-

ne eendracht //

15. en(de) vrintschap onder malcanderen te vuedene en(de) voerts

om alle twisten,questien, gheschillen en(de) processen neder

// te leggen, ende om alle costen, moijten en(de) rancoer te

schouwen(en) // en(de) te (ver)huedene, bij raide en(de) toedoen

van zekere goed(en) hee(re)n // middellaren, ic ende vrinden,

van allen alsulcken differe(n)ten //

20. en(de) questien, als zij teghen malcandere hadd(en), aengaende

// den Assijsen, policien, contributien en(de) anderen lasten bin-

nen // der stadt van Aerschot, hebben hen gekeert en(de) gans-

selijkck // ghesubmitteert inde eerbare wijse en(de) voersieni-

ghe heeren // en(de) goede ma(n)nen: te weten(e), den voers(eij-

de) heere jan de jonchee(re) //

25. ind(en) naem en(de) qualiteijt als boven, in M(eeste)r peeter van

// thienen, doctuer en(de) M(eeste)r Claese van amsterdam(m)e,

lice(n)ciaet // inden rechten. Ende de voers(eijde) Merten borg-

meester, inden // name en(de) qualiteijt als boven in M(eeste)r

Bertholomeuse Kijp, // lijcenciaet in(de) Rechten ende M(eeste)r

Stas vander Hoeven, //

30. secretarijsen der voer(genoemde) stadt van loven. Welcker ar-

biters // de voer(seijde) partijen hebben volcomen macht en(de)

authoriteijt // gegeven om die voer(seijde) hue(ren) geschillen

en(de) questien van // boven tot beneden, als arbiters sommier-

lijck omitterende // die solemniteijten en(de) formaliteijten van

rechte partijen //

35. daer toe gheroepen of nijet geroepen, absent oft present // we-

sen(den) nae der bester redenen, bescheijde en(de) waerheijt met

// huerder uijtspraken en(de) laudum te diffinirende en(de)

terunueren(den) tusschen dit en(de) S(in)te dionijs (127) dach

naestcomen(de), // in presentien en(de) ten bij sijne van de eer-

bare ende //

40. voersienighe mannen, M(eeste)r Jan Calaber, docteur inde

medecijnen en(de) Jan van Schoenvorst bij(den) doorluchtigen

// hee(re)n van Chiervre daer toe ghevuecht. Welcke //

[fol. 3]

1. uijtsprake der voers(eijde) arbiters de voerg(enoemde) partijen

in(de) // name en(de) qualiteijt als boven, hebben gheloeft bij

hunder // kerstelijcker trouwen in plaetse van eede, te emole-

gerene // en(de) te approberen(e) opde pene van drije hondert

Rinssche //

5. guld(en): deen derdendeele dair aff te appliceren(e) mijns

hee(re)n // van luijdicke, dander derdendeele den doorluchti-

ghen heer(e) // mijnen heere van Chievre voers(eijde) en(de) der-

de derdendeele // derpartijen, de selve uijtsprake emolegeren(e)

en(de) approberen(e) //. Ende hebben voerts de voers(eijde) par-

tijen noch ter meerder //

10. vasticheijt en(de) corobaratien, gerenu(n)cieert van allen // be-

neficien en(de) behulpen daermede zij eenichsins directe- // lijck

oft indirectelijck tegen de voers(eijde) uijtsprake soude // mo-

ghen comen, bij hun oft ijemandt anders in hue(r)en name. //

Ende besunders die beneficien van reductien, van restitutie(n)

15. van reformatien, van... (?) en(de) voerts generalijck en(de) //

specialijkc allen ande(ren) remedien van rechte en van gracien

// en(de) sonderlinghe oijck mede den rechte seggende dat ge-

nerale // verthijenisse van geender weerden en es, ten zij dat ter

speciale // voer gheschiede. Ende ten effecte van desen soe heb-

ben de (voer)s(eijde) //

20. hue(re)n persoon inder qualijteijt en(de) name als voer en(de)

alle // huere goeden expresselijck verbonden en(de) geijpoti-

cheert, geloven(de) // inden hand(en) van mij notarijs hier on-

der gescreven. In(den) name // van allen den gene diet aengaen

mach stipuleren(de) // en(de) gelofte nemen(de) bij hunder

kerstelijcker trouwen in stede //

25. van eedt goedt vast en(de) gestentich te houdene en(de) te // vol-

doene opt verbont als voer, alle argelist uijtgesloten. // Op alle

dewelcke dat voers(eijde) staet hebben de voerg(enoemde) par-

tije(n) // en(de) oijck besunders inden name en(de) qualiteijt als

voer // aen mij notarijs ondergescreven, versocht, en(de) begeert //

30. hen gemaect (en)de geteeckent te hebbene een oft meer // open-

baerder instrumenten inder bester formen. Dat // gheschiedde

en(de) was gedaen te loven ten huijse van // M(eeste)r peeter van

thienen inde eedt camer aldaer, mede // bij en(de) over waren

de eerbaer(en) en(de) discrete mannen //

35. M(eeste)r Willem van Roije bachelarijns inde rechten ende //

Bartholomeus de Wilde, clerck des bisdoms van Camerijck, //

ghetuijgen weerdich van geloove, daer toe geroepen en(de) //

sonderlinghe gebeden. Ende achter volgen(e) de voers(eijde) sub-

missie // en(de) om dier genoech te zijnen, zoe hebben die

voerg(enoemde) //

40. arbiters nae vele communicatie en(de) tusschen spreken // on-

der hun, ghehadt ten bij zijne en(de) in presentie // M(eeste)r

Jans Calabere en(de) Jan van Schoenvorst als daer // toe

gevuecht van weghen mijns hee(re)n van Chievre //

[fol. 4]

1. ghelijckt voers(eijde) es tot uijtinghe en(de) pronu(n)ciatien //

van(den) selven arbitralen uijterlijcken en(de) finalen vonniss(en)

// uijtspraken oft laudum geprocedeert en(de) dat in absen(t)

// van partijen eendrachtelijck uijtgesproken bij monde //

5. van M(eeste)r Stas van der Hoeven voerg(enoemd). Daer toe bij-

de voer(genoemde) // zijne mede arbiters versocht, in formen

en(de) manieren // zoe zij dat hadden doen stellen in scrifte, als-

oet van // woerde te woerde hier nae volcht.

Indersaken van submissien voer ons peeter van thien(en), //

10. Claes van Amsterdam, Bertholomeuse Kijpe en(de) Stas // van

der Hoeven, arbitren onbeslicht, hangen(den) tusschen // de ma-

ter en(de) convent des godshuijs van S(in)ter claes // berghe bin-

nen der stadt van Aerschot ter eendere, // en(de) den borg-

meester, schepenen, ende raidt der selver stadt //

15. van Aerschot, op en(de) aengaende der pollicien, assysen, //

contributien en(de) anderen lasten binnen der selver stadt // van

Aerschot ter andere zijden, geconsidereert hebben(den) en(de)

// oversien allet tgene des in desen es te considereren en(de) te

// oversien, en(de) op al rijpelijck gelet wij met rijpen raidt //

20. en(de) goede deliberatie met deser onser uijtspraken laudu(m)

// oft te vonnisse arbitrale uijtseggen, pronuncieren ende // wij-

sen. Dat die vanden godshuijse van S(in)ter claes berghe //

voerg(enoemd) sullen moegen backen, brouwen binnen den sel-

ven // goidshuijs voer hun en(de) huer huijsgesinne, knapen

en(de) //

25. maerten en(de) voer die vrinden en(de) commensalen; dats te //

weten commensalen jonghers daer op dat hope waer // dat die

int selve goidshuijs souden mogen ontfanghen // wordden tot

cleedingen en(de) professien. Ende oft zij ander // leecken per-

soonen in hue(r)en cost naemen, dat zij voer //

30. elcken van dien betalen sullen dassijse van vier amen // biers tsi-

aers, gelijck die capittularen van aerschot geve(n) // oft daer aff

metter selver stadt overcomen. //

Item dat zij alle dranck hoedanich dat zij sullen mogen // in-

neleggen voer hun selfs slijten, sonder die te moegen //

35. (ver)coopen, tappen, laten communicere(n) om d(aer)aff gewin

oft //profijt te hebben. //

Item dat zij alderhande hanteringe binnen den selven // goids-

huijs sullen mogen doen, voer hun selfs slijten // behalven van

lijnenwercke hun toebehoeren(en) daermede //

40. zij huer profijt sullen mogen doen. //

Item dat die vanden goidshuijs sullen mogen crijgen op // dat

zij eruen alsulcken huijsken metten hoefken en(de) ande(re)n //

zijnen toebehoerten, alsoet gelegen es vast aen tvoers(eijde)

cloester, //

[fol. 5]

1. opten hoyck vande couterberchtstraetken en(de) de bonewijt

strate //. En(de) tot hue(r)en clooster appliceren sonder dat hun

vand(en) hee(ren) // en(de) vander stadt eenich belet daer innen

gedaen sal word(en) // bij quijtinghen oft andersins. //

5. Item dat die voers(eijde) gods(huijs) van hunnen goeden en(de)

renten die // zij nu bennen der selver stadt oft vrijheyt hebben

oft // (ver)crijgen mogen, sullen staen te schote en(de) te tote

naer inthoudt // der brieven d(aer)aff gemaect oft te maken. //

Item dat voers(eijde) gods(huijs) voertaen(en)de geen erve bin-

nen ders stadt //

10. en(de)vrijheyt van aerschot meer en sal mogen coopen. Men //

en sal yerst inder kercken doen gebieden op eenen sondach //

dat men inde weeke op eender openbaerder plaetsen sitten / sal,

om sulcke erve te (ver)coopen op hooghen met eender // beren-

der keersen. Ende dat de stadt die erve binnen jaers //

15. op dat de selve belieft en(de) sal mogen lossen en(de) quyten //

voerd(en) selven prijs dat die alsoe (ver)cocht sal zijn en(de) blij-

ven, // uitgenomen thuijsken voer(genoemd) //

Item en selen oijck de selve mogen coopen eenige erffrinte(n)

// binnen der selver stadt en vrijheijt gelegen, de selve stadt //

20. en sal die oijck moghen binnen jaers quijten met alsulcke(n) //

penninck als die (ver)cregen zijn en(de) cost en(de) commer. En-

de // oft eenige gronde van erven voer de voers(eijde) rente(n)

uijtge- // daecht worde(n) bijd(en) voers(eijde) gods(huijs) in

toecomen(den) tijd(en), dat dan // die erve oijck sullen staen ter

quijtinghen, te wetene dat die //

25. stadt die sal mogen binnen jaers opleggen, die penninge(n) //

vander renten cost en(de) commer. //

Item dat voers(eijde) gods(huijs) geen meerder bewin houd(en)

en sal // van beesten, maerten en(de) knaepen dan voer hun selfs

goedt, // en(de) oft zij ander luijden goedt namen te pachte oft

ander //

30. bewin, dat zij d(aer)aff sullen moeten staen te schote en(de) lo-

te // gelijck andere. //

Item dat voers(eijde) gods(huijs) hun wachte(n) werckluijd(en)

te zullen mog(en) // stellen te wercke en(de) soe ver(re) die den

cost gaven, dat sij tsurplus // van hue(re)n loen nijet en sullen

mogen betalen met eeniger //

35. handen drancke, broode, biere oft andere, waer mede die // die

assijse vander stadt (ver) mindert soude worde(n), maer // al-

leene met gelde. //

Ende oft eenege vander partijen dede tegen de pointen //

voers(eijde) int geheele oft te deele, indien gevalle die geene //

40. die hier tegen gedaen sal hebben, (ver)bueren sal soe dickt- //

wijlen en(de) menichweven als tselve gebuert soude mogen //

zijn, een pondt groote brabants halft tot behoeff vand(en) heer(e)

// en(de) dander hellicht tot behoeff vander wederpartijen. //

[fol. 6]

1. Item diergelijck vanden partijen van hue(r)en overste // gecrij-

gen sullen binnen veerthien dagen brieven van // approbatien

vander voers(eijde) uytspraken, bevelende partijen // in weer-

sijd(en) dat zij duytsprake voers(eijde) in allen zijnen //

5. pointen aennemen, oft wederseggen binnen thien daghen, // nae

dat hun die conde gedaen sal wesen opte penen // int compro-

mis begrepen. Ende oft intoecomen(de) tijd(en) // eenighe

duijsternisse oft obscuriteijt in eenighe van(den) // voers(eijde)

pointen gevielen, soe hebben wij arbiters voers(eijde) //

10. onse eendrachtige interpretacie indien gereserveert. // Gheghe-

ven, gepronu(n)cieert ende gedaen ten huijse van // M(eeste)r

Peeters van Thienen voers(eijde) indie eedtcamer aldaer, // int

iaer indictie en(de) pausdoms als boven, den achtsten // dach

van octobris an(n)o xvc en(de) twee te vijve uren oft d(aer) //

15. omtrent naeder noene. D(aer) bij en(de) over ware eerbare en(de)

// voersienighe en(de) bescheyde man(n)en: M(eeste)r Domini-

cus Claessone, // M(eeste)r inde arten, Peeter Pauwels en (de)

Gheeraert va(n) Thienen // alsgetuijghen hier toe geroepen son-

derlinghe gebed(en). // Welck voers(eijde) uijterlijcke arbitra-

le vonnisse uijtsprake oft //

20. laudum alsoe als voers(eijde) es bij die voerg(enoemde) arbitren

boven // genoempt, eendrachtelijck uijtgesproken, geuijt en(de)

gepronu(n)cieert // zijnde. De eerbare ende bescheijde

man(n)en: Jan Bertelen en(de) Merte // vander hulst burge-

meestere(n) en(de) jan va(n) bierbeke, secretarijs // der voers(eij-

de) raedt va(n) Aerschot, hebben(e) tvoers(eijde) arbitrael von-

nis(se)

25. oft laudum int lange bij mij notarijs ondergescreven, // hun hoo-

ren lesen en(de) wel(ver)staen, het selve in alle en(de) // ijege-

lijcke pointen, articulen ende clausulen inden name // vander

selver stadt van Arschot, op zekere condicien en(de) // voerwer-

den, anderwerff den vijfen(de) twintischsten dach //

30. augustij lestleden, in presentie van ver(mogen)e hee(re) van //

Cirieure tusschen die selve partijen besproken, gelijck int // lang-

he in eender cedulle hier onder geinfereert gescreve(n) // en(de)

genarreert staen, geapprobeert, geratificeert en(de) geemo- //

logeert ende met desen approbere(n), ratificeren ende emolo-

ge(re)n //

35. den negensten dach der maent octobris voer(seijde). D(aer)bij

en(de) // over waren totten huijse mijns Notarijs onder gescre-

ven // de eerbare man(n)en en jan le begghe en(de) jan keyens

als // getuijghen en(de) sonderlinge gebeden.

Insgelijcx den seventhiensten dach octobris de eerbare en(de) //

40. voersienighe man, heer jan de jonckheere, prior des gods(huijs)

// van S(in)te Mertens te loven, inden name en(de) als com(m)is-

sarius // vistateur, procuratoer en(de) gemechticht vanden

gods(huijse) van // S(in)ter claes berghe binnen aerschot

voers(eijde), heeft dat voers(eijde) // arbitrale vonniss oft lau-

dum hen bij mij notarijs onder //

45. geschreven, int langhe gelesen in alle en(de) ijegelijkcke zijne(n)

//

[fol. 7]

1. clausulen, pointen en(de) articulen opde selve condicien ende //

conventie, hier onder gescreven, wijlen den vierentwintichst(en)

// dach augustij lestleden als voer, tusschen tvoers(eijde)

gods(huijs) van // Aarschot en(de) die vander stadt van aerschot.

In presentie va(n) //

5. mijnen hee(re) van Chievre gepasseert en(de) gemaect exp(re)sse-

lijc // geapprobeert, geratificeert en(de) geemologeert en(de)

midts desen // approbeert, ratificeert en (de) emologeert. D(aer)

bij en(de) over waren // tot mijns notarijs ondergescreven huijse

de eerbaere man(n)en // Jan van hove en(de) otto henricx als

getuijgen (daer)toe geroepen //

10. en(de) sonderlinghe gebeden. Dinhoudt en(de) tenuere vand(er)

// cedullen waeraff hier boven mentie gemaect es, volcht en(de)

es // aldus van woerde te woerde. //

Op hed(en) vierentwintichsten dach augustij an(n)o xvc en(de)

twee, soe // sijn ter presentien des edelen en(de) (ver)mogen(den)

hee(re)n heer Willems //

15. van Croij, hee(r) van Chievre, de borgmeesters, schepen(en)

en(de) raidt // der stadt van aerschot ter eendere, ende broeder

gielis van // linter van weghen des gods(huijs) van s(in)ter claes-

berghe met hem // brenge(de), den procurator van betleem

en(de) hee(ren) M(eeste)r Claese // van Amsterdam(me) ter an-

der zijd(en), van alsulcken differentie. //

20. als zij met malcande(re)n uijtstaen(en) hebben (ver)accordeert,

eens // word(en). Als dat mijn heere van Chievre voers(eijde)

den voer(seijde) // goids(huijse) alsoe (ver)re alst in hem es,

(ver)leenen sal seker // octroij en(de) den selven amortiseren hun

goe(en) sonder hun // van ijet oft nijet te eysschen. Ende van

sgeens des de //

25. stadt hun eysschen(en) es en(de) van hen voertaen begeert // on-

derhouden te hebbene en(de) de voers(creven) vande cloestere

achter // volgen(de) eender cedulle bij hun overgegeven, sou-

de(n) beger(en) // den selven getoent te wordden, sijn de selve

des eens // word(en), als dat sij lien gesubmiteert hebben te we-

ten //

30. die vander stadt: in M(eeste)r Bartolomeuse Kijp en(de) Stassen

// vander Hoeven; die vand(en) gods(huijse): in hee(re)n en

M(eeste)r Peeteren // van Thienen en(de) M(eeste)r Claese van

Amsterdamme. (Daer)toe // den edelen en(de) v(er)moghen(de)

hee(re) van Chievres voers(eijde) gevuecht // heeft van sijnent-

weghen hee(ren) en(de) M(eeste)r Jan(ne) Calabre //

35. en(de) Janne van Schoenvorst sijnen drossate, om tusschen //

dit en(de) Remeij (128) naestcomen(de) de selve partijen te

(ver)ac-// corderen. Dies sullen die selve vand(en) cloestere

voers(eijde) van(n) // hed(en) over een jaer ten profijte vander

stadt va(n) aerschot // afleggen alsoe veel renten als strecken

soud(en) drije hondert //

40. Rinsche guld(en) totten penninck zesthiene, sonder eenighe //

pacht daer aff is gegevene. Maer bij alsoe die vand(en) cloeste-

re // alsulcken renten blijven geven(en) tot dat zij die sullen af-

geleijdt // hebben. Daer voer (ver)binden(en) behoerlijcke hen

en(de) des cloesters goed(en) //

45. in sulcker vuegen dat der stadt genoech soude zijn. Dijen heeft

// mijn hee(re) van Chievre voers(eijde) hen toegeseijt bijstan-

ticheijt te //

[fol. 8]

1. doen(en),dat sij op dat mogelijcken es betalinghe hebben // sul-

len vander stadt van loven, van des de selve hen // resteert. En-

de dat is al geschiedt ter presentien des edelen // hee(re)n van

Chievre, Peeter Mabile, hoofmeesters des moghen(den) //

5. hee(re)n, des greven van Pourchin en(de) Robrechts Saulx,

borchg(ra)ve // van buchier, hee(re)n en(de) M(eeste)r Janne Ca-

labre, des procuratoers // van Bethleem, hee(re)n en(de)

M(eeste)r Claes van amsterdamme, // Jans van Schoenvorst,

drossate, Jans Bertelen, Merten van der // Hulst, borgmeesters,

Jan vander Hulst, Jorijs Beyens //

10. schepen(en), J(o)han(ne)s van Bierbeke, secretarijs der stadt van

//Aerschot, brueder Gielis van Linter en(de) meer anderen //

mij bij sijn(en) Stas vander Hoeven die quo supra. Ende // het

principale es berustend int cloester van s(inte)r claes // berghe

binnen aerschot met den grooten groenen //

15. segele der stadt van aerschot yijthagen(ene) es.

Die Copije vande approbatie van den

duerluchtighen hee(re) mijn heere van Chievre

met zijnen eijghen roeden zegele doer

dit arbitrale vonniss doersteken.

20. Willem van Croij, hee(re) van Chievre, van Aerschot // Bier-

beke en(de) van Heverle (ijerst)eerstcamerlinck des // hertoghen

van Brabant enz. doen condt. Wan de // mater en(de) co(n)vente

ons godshuijs van S(inte)r Claes berghe // in onser stadt van Aer-

schot met wetene, wille en(de) consente //

25. en(de) oijck ten bij sijne den prior van S(in)te Mertens tot Lo-

ven // ter eender; ende borgmeesters, schepen(en) en(de) raidt

der stadt // van Aerschot ter andere zijd(e), (ver)accordeert

en(de) eenswordd(en) zijn, // van zekere differenten die sij met

malcande(ren) uijtstaen(e) // hadden, midte den vonnisse arbi-

trale tusschen beijde die //

30. partijen uijtgesproken. (Daer) dese onse letteren doer gestoken

// zijn. Ende aen ons begeert hebben tselve elcken van hun //

uijt onser hoecheijt te willen confirmeren, approberen // en(de)

ratificeren, zoe dat hun dat ten eeweghen daghen vast // en(de)

genoech soude mogen wesen. Ende wij geheel geneijcht //

35. zijn(de) alle eendracht, vrintschap en(de) minne tusschen de

voers(eijde) // partijen in onser voer(eijde) stadt te vuedene

en(de) te houdene. Zoe // eest dat wij den selven partijen tsa-

men en(de) elcken van hun // besundert de sentencie arbitrale

voers(eijde) en(de) dinhouden // vander selver in allen hue(r)en

pointen, articulen, alsoe wel //

40. der eender partijen is, der anderen aengaen(de), midts desen //

confirme(ren), approbe(re)n en(de) ratifice(re)n. Ghelovende

hen tselve // te onderhouden en(de) te doen onderhoudene bij

ons onsen // dienaren en(de) elcken van(den) voer(seijde) par-

tijen alsoe vele alst in // ons is, des toirconden heben wij Wil-

lem van Croij.

[fol. 9]

1. voersreven, onsen zegele, aen dese letteren doen hangen, int jaer

ons heeren duijsent vijffhondert ende drije, opten eenentwin-

tichsten dach van april nae paesschen.

5. Item dese penningen in deser cedulle over gegeven opten xxiiij

dach augustii ano xvc en(de) twee, zijn teenen maele affgeleijdt

aen die stadt voers(eijde), blijckende oijck metter quijt(an)cien

van der stadt metten grooten groenen zegele